Κόσμος Τετάρτη 18/08/2021, 16:04
ΚΟΣΜΟΣ

Eurasia Group: Όχι σε νέα προσφυγική κρίση σαν του 2015 – Οι 3 λόγοι

φωτ.: Reuters/STRINGER

Μία προσφυγική κρίση ανάλογη με εκείνη του 2015 είναι απίθανη, εκτιμά η Eurasia Group, χαρακτηρίζοντας ως υπερβολικές τις ανησυχίες που εκφράζονται στην Ευρώπη από τη στιγμή που οι Ταλιμπάν πήραν τον έλεγχο του Αφγανιστάν. 

Σε αντίθεση με το 2015, όταν το μεταναστευτικό πρόβλημα έφερε την Ευρωπαϊκή Ένωση ενώπιον μίας υπαρξιακής κρίσης, αυτή τη φορά, οι προσφυγικές ροές θα είναι πιο περιορισμένες, εκτιμά η εταιρεία γεωπολιτικών ερευνών, με τους αναλυτές της να επικαλούνται τρεις βασικούς λόγους: 

·         Πρώτον, την ενίσχυση της Frontex. Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν εξαρτιόταν από εθελοντικές συνεισφορές από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, τώρα έχει το δικό της σώμα, το οποίο είναι εξοπλισμένο με σκάφη και οχήματα, ενώ μπορεί να διαπραγματεύεται με χώρες που έχουν υπογράψει συμφωνίες επαναπατρισμού.  

·         Δεύτερον, τη συμφωνία του 2016 μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας, η οποία περιόρισε σημαντικά τις ροές, αφότου οι Βρυξέλλες συμφώνησαν σε ένα πακέτο 6 δισ. ευρώ για προγράμματα για τους πρόσφυγες. 

·         Τρίτον, τη σκληρή στάση που έχουν υιοθετήσει αρκετές από τις χώρες της «πρώτης γραμμής» στην μεταναστευτική πολιτική τους. «Η Ελλάδα, για παράδειγμα, απωθεί επιθετικά τους μετανάστες από τις αρχές του 2020, για να αποτρέψει την άφιξή τους στα νησιά του Αιγαίου και να αποφύγει την επεξεργασία αιτήσεων ασύλου – αποθαρρύνοντας τις ροές των προσφύγων», αναφέρει η ανάλυση της Eurasia Group. 

Είναι σημαντικό, επίσης, ότι η βασική οδός την οποία χρησιμοποιούν οι Αφγανοί πρόσφυγες για να φτάσουν στην Ευρώπη -μέσω του Ιράν και μετά της Τουρκίας- θα είναι πλέον δυσκολότερη, λόγω του εντεινόμενου αντι-μεταναστευτικού κλίματος στην Τουρκία, το οποίο θα πιέσει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να υιοθετήσει μία σκληρότερη στάση. 

Συνεπώς, η Eurasia Group θεωρεί ότι η όποια αύξηση στις ροές προς την Ε.Ε. θα παραμείνει διαχειρίσιμη, ειδικά σε σύγκριση με την εμπειρία του 2015, όταν περίπου 350.000 πρόσφυγες έφτασαν από το Αφγανιστάν και περισσότεροι από 560.000 από τη Συρία. 

Σε αυτό το περιβάλλον, η Eurasia δεν βλέπει σημαντικές προκλήσεις για την Ε.Ε. ή τις χώρες μέλη της, παρά μόνο στην περίπτωση που η επιχείρηση εκκένωσης της Καμπούλ αποτύχει, καταλήγοντας σε θανάτους ή ομηρείες. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ευάλωτα θεωρούνται τα κόμματα CDU και SPD της Γερμανίας καθώς και ο Μακρόν στη Γαλλία. 

Τι σημαίνει για τον Ερντογάν στην Τουρκία 

Περισσότερες προκλήσεις θα αντιμετωπίσουν ο Ερντογάν και το AKP, καθώς ο κίνδυνος αυξημένων ροών από το Αφγανιστάν έρχεται σε μία περίοδο που τίποτα δεν πηγαίνει καλά στην  Τουρκία. Η κυβέρνηση δέχεται ήδη επικρίσεις για τις φωτιές, τις πλημμύρες και την οικονομία, με αποτέλεσμα ένα νέο προσφυγικό κύμα να εντείνει την αίσθηση ότι ο Ερντογάν έχει χάσει τον έλεγχο.  

Σε κάθε περίπτωση, η Eurasia εκτιμά ότι οι πιέσεις στην Τουρκία δεν θα εκτροχιάσουν τη συμφωνία με την Ε.Ε., την οποία οι χώρες μέλη πρόσφατα επέκτειναν με ένα τρίτο πακέτο βοήθειας 3 δισ. ευρώ. 

Όμως, ο Ερντογάν πιθανότατα θα επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί την κρίση αυτή, για να επιτύχει μία καλύτερη συμφωνία, ενδεχομένως με χρηματοδότηση για προγράμματα επανεγκατάστασης των Αφγανών και αποφυγής των ροών προς τη Δύση. 

Ανεξάρτητα από το εάν οι Βρυξέλλες θα αποδεχθούν τις νέες απαιτήσεις της Άγκυρας, Τουρκία και Ε.Ε. θα ενισχύσουν τη συνεργασία τους, σε επίπεδο διπλωματικό, ασφαλείας και οικονομικό, τονίζει η Eurasia Group.  

Όχι πια «ανοικτές πόρτες» 

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες θα δεχθούν έναν περιορισμένο αριθμό Αφγανών που δούλευαν για τις διπλωματικές αποστολές των κρατών-μελών ή της Ε.Ε., καθώς και από κομμάτια του πληθυσμού που αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο διωγμών από τους Ταλιμπάν (γυναίκες, κορίτσια, LGBT, καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι και ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων). 

Όμως μία επιστροφή στην προσέγγιση των «ανοικτών θυρών» που εφάρμοσαν το 2015 η Μέρκελ και η Σουηδία αποκλείεται, σύμφωνα με την Eurasia Group. Προτεραιότητα της Ευρώπης θα είναι να περιορίσει την κρίση όσο το δυνατόν πιο μακριά από τα σύνορά της και στη χειρότερη περίπτωση,  μέσα ή κοντά στο Ιράν, την Τουρκία και το Πακιστάν. 

«Η Ε.Ε. πιθανότατα θα βάλει το χέρι στην τσέπη για να βοηθήσει την Άγκυρα,  καθώς και το Ιράν, το Πακιστάν και όποια άλλη χώρα της Κεντρικής Ασίας που θα φιλοξενήσει ή θα παράσχει διασυνοριακή βοήθεια στους πρόσφυγες», καταλήγουν οι αναλυτές της Eurasia Group. 

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News