ΑΠΟΨΕΙΣ

Το μεγάλο κρυπτο-πείραμα του Ελ Σαλβαδόρ

AP Photo

Η κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ έγινε πρόσφατα η πρώτη που κατοχύρωσε το bitcoin ως νόμιμο νόμισμα. Αυτό σημαίνει ότι το bitcoin μπορεί να  χρησιμοποιηθεί για πληρωμές και για την αποπληρωμή χρεών, αν η αντίστοιχη επιχείρηση μπορεί να εγκαταστήσει τη κατάλληλη τεχνολογία για να το αποδεχθεί. Στην περίπτωση ρύθμισης οφειλών,  ο νομικός αυτός χαρακτηρισμός σημαίνει ότι αν οφειλέτες επιθυμούν να αποπληρώσουν τα χρέη τους με bitcoin κι οι δανειστές δεν τα δέχονται, τότε τα χρέη ακυρώνονται.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το Ελ Σαλβαδόρ έχει δολαριοποιηθεί πλήρως από το 2001, με άλλα λόγια, δεν έχει το δικό του νόμισμα, αλλά βασίζεται εξ ολοκλήρου στο δολάριο των ΗΠΑ. Ο  πρόσφατος νόμος σημαίνει ότι το bitcoin θα λειτουργεί τώρα παράλληλα με αυτό.

Αλλά τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Μπορεί πραγματικά το bitcoin να ξεπεράσει το δολάριο σε δημοτικότητα και να γίνει το Ελ Σαλβαδόρ το πρώτο κράτος που λειτουργεί πλήρως με ιδιωτικό νόμισμα;

Οποιοδήποτε νόμισμα εξυπηρετεί τρεις σκοπούς: ως λογιστική μονάδα, ως μέσο ανταλλαγής και ως μέσο αποθήκευσης αξίας. Τα καλά και δημοφιλή νομίσματα πληρούν και τους τρεις σκοπούς. Καθώς το bitcoin εμπορεύεται στις διεθνείς αγορές, λειτουργεί σαν αποδεκτή λογιστική μονάδα για αγαθά κι υπηρεσίες. Ταυτόχρονα, η θεσμοποίηση του bitcoin ως νόμιμου χρήματος για εγχώριες συναλλαγές το καθιστά έγκυρο μέσο συναλλαγής.

Αλλά είναι το πόσο καλά εξυπηρετείται ο τελευταίος από τους τρεις σκοπούς, που καθιστά ένα νόμισμα δημοφιλές. Δηλαδή είναι η σταθερή και προβλέψιμη αξία ενός νομίσματος που το καθιστά ευρύτερα αποδεκτό. Εδώ, η ικανότητα του bitcoin να είναι ένα καλό μέσο αποθήκευσης αξίας απαιτεί να το προσεγγίσουμε από δύο διαφορετικές γωνιές: με την ιδιότητά σου ως περιουσιακό στοιχείο και την ιδιότητά του ως μέσο πληρωμής.

Η μπλε γραμμή στο παρακάτω γράφημα παρουσιάζει την αξία του bitcoin σε σχέση με το δολάριο των ΗΠΑ, και δείχνει ότι από το 2014 έχει κερδίσει σε αξία. Εάν είχατε επενδύσει σε bitcoin οποιαδήποτε στιγμή πριν από το 2020, θα  είχατε  σήμερα ένα περιουσιακό στοιχείο που αξίζει πολύ περισσότερο από όσο πληρώσατε. Ως επένδυση, επομένως, το bitcoin θα είχε αποδειχτεί επιτυχημένο, χωρίς φυσικά αυτό να λέει τίποτα για το τι θα συμβεί στο μέλλον.  Ωστόσο, αν είχατε επενδύσει σε bitcoin οποιαδήποτε στιγμή από το 2020 και μετά, η επιτυχία του δεν θα ήταν ξεκάθαρη. Ως εκ τούτου, ως περιουσιακό στοιχείο, το bitcoin δεν διαφέρει από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία και ο επενδυτικός ορίζοντας που έχει κανείς κατά νου είναι ζωτικής σημασίας για το αν θα θεωρηθεί η επένδυση επιτυχημένη.

Η πορτοκαλί γραμμή στο γράφημα βοηθά στην κατανόηση της ικανότητας του bitcoin ως μέσο αποθήκευσης αξίας και πληρωμής. Η γραμμή δείχνει την μηνιαία μεταβολή της τιμής του bitcoin.

Για παράδειγμα,  στις 4  Ιουλίου φέτος, η αξία του bitcoin έναντι του δολαρίου μειώθηκε κατά 12% σε σύγκριση με την αξία του ένα μήνα νωρίτερα. Στις 4  Αυγούστου ανέκαμψε μόνο κατά 8%, οπότε δεν επανήλθε στην αξία που είχε τον προηγούμενο μήνα. Αν κάποιος είχε επιλέξει ο μισθός του να συνομολογηθεί σε bitcoins, όπως μπορούν να κάνουν οι κάτοικοι του Ελ Σαλβαδόρ από εδώ και στο εξής, τότε το γράφημα βοηθάει να βγάλουμε τα εξής δύο συμπεράσματα: η αξία του μηνιαίου μισθού του θα είχε πρώτον ρυθμούς μεταβολής μεταξύ 180% και -65% σε σύγκριση με την αξία του το 2014, και δεύτερον θα ήταν πολύ ασταθής κατά την διάρκεια αυτής της εξάχρονης περιόδου.

to-megalo-krypto-peirama-toy-el-salvador0

Όλα αυτά ισχύουν εφόσον οι τιμές στο Ελ Σαλβαδόρ συνεχίσουν να εκφράζονται σε δολάρια, έτσι ώστε να υπάρχει ανάγκη μετατροπής μεταξύ των δύο νομισμάτων, σε καθημερινή βάση. Η χώρα έχει δολαριοποιηθεί πλήρως τα τελευταία 20 χρόνια, και τουλάχιστον προς το παρόν,  τα δύο τρίτα των κατοίκων του Ελ Σαλβαδόρ δεν επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν το bitcoin. Ταυτόχρονα, ο κύριος εμπορικός εταίρος της χώρας είναι οι ΗΠΑ και δεδομένου ότι έχει διαρκές εμπορικό έλλειμμα, θα χρειάζεται να χρηματοδοτεί το εμπόριό του σε δολάρια. Συνεπώς, είναι δύσκολο να μειωθεί η χρήση του δολαρίου.

Ωστόσο, υπάρχει μια λειτουργία όπου το bitcoin μπορεί να κάνει κάποια διαφορά κι αυτή είναι στο να διευκολύνει τα εμβάσματα. Οι κάτοικοι της διασποράς του Ελ Σαλβαδόρ στέλνουν κάθε χρόνο εμβάσματα αξίας αντίστοιχης με το 20% του ΑΕΠ της χώρας, συνήθως μέσω υπηρεσιών όπως η Western Union. Εάν το bitcoin αντικαταστήσει την χρήση τέτοιων υπηρεσιών, θα μπορούσε να προκαλέσει μια σημαντική μείωση του κόστους μεταφοράς, η οποία σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις ανέρχεται στα 400 εκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Υπάρχουν πολλά άλλα ζητήματα που συζητούνται επί του παρόντος, από τα κίνητρα πίσω από το πείραμα του bitcoin, μέχρι ζητήματα που έχουν να κάνουν με την προστασία δεδομένων  κατά την χρήση του ηλεκτρονικού πορτοφολιού, ως και τις πολιτικές προθέσεις ενός τέτοιου πειραματισμού. Όλα αυτά τα θέματα έχουν να κάνουν με την γενική αξιοπιστία στους θεσμούς. Και γνωρίζουμε πως για να γίνει ένα νόμισμα δημοφιλές, πρέπει να υπάρχει εμπιστοσύνη ότι η αξία του θα διατηρηθεί σταθερή και προβλέψιμη. Οι προϋποθέσεις για να συμβεί αυτό δεν υπάρχουν προς το παρόν.

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News