ΑΠΟΨΕΙΣ

Μπροστά στο σίριαλ της AstraZeneca

Φωτ. Reuters

Το εμβόλιο που συνοδευόταν από τις μεγαλύτερες ίσως ελπίδες (συνδύαζε φθηνό κόστος, πολύ απλές διαδικασίες αποθήκευσης και μεταφοράς, αποτελεσματικότητα και ασφάλεια) κατέληξε να γίνει συνώνυμο των αμφιβολιών. Μία σειρά επικοινωνιακών λαθών από την ίδια την AstraZeneca, στραβοπατημάτων στη δημοσίευση στοιχείων, αλλά και σπασμωδικών, αντικρουόμενων δηλώσεων και αποφάσεων από αρμόδιες αρχές έχουν ως αποτέλεσμα ένα κομμάτι του πληθυσμού να αντιδρά με φόβο και πανικό, ένα άλλο να βρίσκεται (δικαιολογημένα) σε απόλυτη σύγχυση και ένα τρίτο να κάνει σκέψεις για πολιτικά υποκινούμενες αποφάσεις και παιχνίδια. 

Ανεξάρτητα από το τι έκανε σωστά και τι λάθος η εταιρεία, ας δούμε τι έκανε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έκλεισε συμβόλαια για τις παραγγελίες των εμβολίων με καθυστέρηση σε σχέση με Βρετανία και ΗΠΑ, που ίσως ρίσκαραν αλλά δικαιώθηκαν. Εξασφάλισε χαμηλότερες τιμές και δίκαιη κατανομή για τα κράτη- μέλη της, αλλά και προχώρησε με σαφώς πιο αργά βήματα. Και όταν δέχθηκε την κριτική έλαβε την κάκιστη επιλογή να απαντήσει με έναν δημόσιο πόλεμο με την AstraZeneca και τη βρετανική κυβέρνηση και με επανειλημμένες απειλές για εμπάργο στις εξαγωγές. Τίποτα από αυτά δεν πρόσφερε κάτι, αντιθέως έπληξαν την εικόνα και την αξιοπιστία της, αλλά και τροφοδότησαν το αντι-εμβολιαστικό κίνημα. 

Και μετά ήρθαν οι κινήσεις των εθνικών αρχών. Κάποιες χώρες χωρίς να δώσουν επαρκείς εξηγήσεις αποφάσισαν να απαγορεύσουν τη χρήση του εμβολίου στους άνω των 65 ετών, επικαλούμενες με τη σειρά τους μη επαρκή στοιχεία από την φαρμακευτική. Λίγο καιρό αργότερα διαπιστώθηκε ότι κανένα πρόβλημα δεν υπάρχει με αυτή την ηλικιακή ομάδα. Και μετά ήρθαν τα στοιχεία για τα περιστατικά θρομβώσεων, πολύ σπάνια αλλά υπαρκτά και πολύ σοβαρά. Κάποιες χώρες πάγωσαν τελείως τη χορήγηση του εμβολίου, άλλες το περιόρισαν στους κάτω των 60 ετών και άλλες περίμεναν την εισήγηση του ΕΜΑ. Όσο για την αντίδραση των πολιτών; Μαζικές ακυρώσεις ραντεβού και «μάχες» στα σόσιαλ μίντια. 

Τι μας είπε ο EMA; Ότι υπάρχει πράγματι πιθανή σύνδεση των σοβαρών θρομβώσεων με το εμβόλιο της AstraZeneca και συστήνει να αναγραφεί αυτό στις πολύ σπάνιες παρενέργειές του. Το εμβόλιο είναι ασφαλές και τα οφέλη υπερισχύουν σαφώς των κινδύνων. Δεν έκανε καμία ειδική σύσταση για συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Είναι αυτό από μόνο του καθησυχαστικό; Όχι εντελώς. Γιατί γνωρίζουμε από τα επίσημα στοιχεία ότι οι περιπτώσεις στις οποίες οι θρομβώσεις κατέληξαν σε θάνατο ήταν άνθρωποι κάτω των 60 ετών (κυρίως γυναίκες). Και γιατί την ίδια ώρα η Βρετανία αποφάσισε να δώσει στους δικούς της πολίτες κάτω των 30 ετών τη δυνατότητα να επιλέξουν άλλο εμβόλιο, κρίνοντας προφανώς ότι το ρίσκο σε αυτή την ηλικιακή ομάδα είναι υψηλότερο.

Για κάποιους τα πράγματα είναι «απλά». «Έχουμε τις ίδιες πιθανότητες να σκοτωθούμε με το αυτοκίνητό μας ή να πέσει το αεροπλάνο μας, αλλά αυτό δεν μας σταματά από να μετακινούμαστε ή να ταξιδεύουμε» γράφουν. Βέβαια εάν λέγαμε σε αυτούς τους ίδιους ανθρώπους ότι έχουν 1 στο 1.000.000 πιθανότητες να σκοτωθούν με το χ αυτοκίνητο, αλλά μικρότερες με το ψ, θα διάλεγαν φαντάζομαι το ψ και θα απέφευγαν το κήρυγμα σε όσους είχαν ανησυχία για το χ. Αν μάλιστα τους λέγαμε ότι οι πιθανότητες είναι μεγαλύτερες για την ηλικιακή ομάδα στην οποία ανήκουν τότε η επιλογή τους θα ήταν ακόμη πιο προφανής. Φαντάζομαι επίσης πως εάν η αυτοκινητοβιομηχανία τους ειδοποιούσε για προληπτική ανάκληση του οχήματος προς έλεγχο γιατί πιθανολογεί ότι ένα τεχνικό πρόβλημα συνδέεται με μόλις 5 θανάτους στα 25 εκατομμύρια οχήματα που πούλησε και πάλι δεν θα επέλεγαν με ευκολία να φανούν «γενναίοι». 

Τα πράγματα λοιπόν δεν είναι καθόλου απλά, ούτε λύνονται με απλοϊκά παραδείγματα, ειρωνίες και κηρύγματα στο Διαδίκτυο. Χρειαζόμαστε ξεκάθαρη ενημέρωση, απαντήσεις και αποφάσεις. Χθες ο EMA πέταξε το μπαλάκι στους υπουργούς Υγείας της Ε.Ε. Και εκείνοι για ακόμη μία φορά δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε μία κοινή απόφαση, μία συντονισμένη απάντηση. Στη δεδομένη στιγμή η πολυφωνία στην Ε.Ε. στοιχίζει. Και είναι ακόμη πιο ενοχλητική και από την «κακοφωνία» της εικόνας των δύο «πασάδων» που έκατσαν στους «θρόνους» του τουρκικού προεδρικού Μεγάρου αφήνοντας την πρόεδρο της Κομισιόν να τους κοιτάζει με την ίδια αμηχανία με την οποία στεκόμαστε εμείς μπροστά στο σίριαλ της AstraZeneca. 

 

 

Money Review