The New York Times Πέμπτη 8/04/2021, 14:40 PETER S. GOODMAN
NEW YORK TIMES INTERNATIONAL WEEKLY

Η σκληρή αλήθεια που αποκάλυψε ο καθηλωμένος κολοσσός

Suez Canal Authority via AP

Ο κόσμος πρόσφατα έλαβε ακόμη μία προειδοποίηση για τους κινδύνους που έχει η εξάρτησή του από τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Καθώς ένα και μόνο πλοίο κόλλησε στη Διώρυγα του Σουέζ, παγώνοντας την κυκλοφορία και στις δύο κατευθύνσεις, το διεθνές εμπόριο αντιμετώπισε ακόμη μία μεγάλη πρόκληση με πιθανώς ζοφερές επιπώσεις.

Δεν ήταν ένα απλό φορτηγό πλοίο. Το Ever Given είναι ένα από τα μεγαλύτερα κοντέινερ σιπ στον κόσμο με χωρητικότητα 20.000 μεταλλικών κοντέινερ, που μεταφέρουν αγαθά. Και η Διώρυγα του Σουέζ δεν είναι μία τυχαία πλωτή οδός. Είναι μία ζωτικής σημασίας διώρυγα, που ενώνει τα εργοστάσια της Ασίας με τους πελάτες στην Ευρώπη καθώς και μία πολύ σημαντική διαδρομή για το πετρέλαιο. Το γεγονός ότι ένα μικρό στραβοπάτημα μπορούσε να προκαλέσει χάος από το Λος Άντζελες έως το Ρότερνταμ και τη Σαγκάη υπογραμμίζει το πόσο πολύ στηρίζεται το σύγχρονο εμπόριο στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Τις τελευταίες δεκαετίες συμβουλευτικές εταιρείες έχουν ταχθεί υπέρ της «just in time» μεταποίησης για να περιορίσουν τα κόστη και να τονώσουν τα κέρδη. Αντί να σπαταλούν χρήματα για να στοκάρουν αγαθά σε αποθήκες, οι εταιρείες μπορούν να στηριχθούν στη μαγία του ίντερνετ και της παγκόσμιας βιομηχανίας μεταφορών για να κατασκευάζουν ό,τι χρειάζονται όπως το χρειάζονται. 

Η αποδοχή της ιδέας αυτής έχει φέρει μία επανάσταση σε μεγάλους κλάδους- στην αυτοκινητοβιομηχανία, τον ιατρικό εξοπλισμό, το λιανεμπόριο, τις φαρμακευτικές και άλλους. Έχει επίσης αποδώσει «μπόνους» σε εταιρικά στελέχη και μετόχους. Χρήματα που δεν δαπανούνται για να γεμίζουν αποθήκες με αχρείαστα πράγματα, είναι χρήματα που μπορούν να δοθούν στους μετόχους ως μερίσματα. 

Παρόλα αυτά η εξάρτηση από την just in time μεταποίηση βοηθά να εξηγήσουμε το πώς το υγειονομικό προσωπικό βρέθηκε να φροντίζει ασθενείς με Covid19 χωρίς επαρκή προστατευτικό εξοπλισμό. Τα συστήματα υγείας υπέθεσαν ότι μπορούσαν να στηριχθούν στις υπηρεσίες μεταφορών για να τους παραδοθούν τα όσα χρειάζονταν σε πραγματικό χρόνο. Απεδείχθηκε θανατηφόρος εσφαλμένος υπολογισμός.

Ορισμένοι ειδικοί προειδοποιούν επί χρόνια ότι τα βραχυπρόθεσμα συμφέροντα των μετόχων έχουν υποσκελίσει την συνετή διαχείριση οδηγώντας τις εταιρείες στο να αποφεύγουν τη συγκέντρωσαν αποθεμάτων αγαθών. «Καθώς αυξάνεται η αλληλεξάρτησή μας, είμαστε ακόμη πιο ευάλωτοι στις αδυναμίες που προκύπτουν και οι οποίες είναι πάντα απρόβλεπτες» σημειώνει ο Ian Goldin, καθηγητής παγκοσμιοποίησης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει ότι ένα πλοίο θα έφραζε τη διώρυγα, όπως κανείς δεν προέβλεψε από πού θα έρθει η πανδημά. Όπως δεν μπορούμε να προβλέψουμε την επόμενη κυβερνοεπίθεση ή την επόμενη χρηματοπιστωτική κρίση, αλλά ξέρουμε ότι θα συμβεί». 

Στην τελευταία καταστροφή, οι μηχανικοί εργάζονταν για έξι ημέρες για να ξεκολλήσουν ένα τεράστιο πλοίο από τη Διώρυγα του Σουέζ, το οποίο είχε αφήσει περισσότερα από 100 πλοία να περιμένουν για να περάσουν. Ορισμένα μετέφεραν πετρέλαιο, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι τιμές του. Άλλες μετέφεραν ηλεκτρονικά αγαθά ή ρούχα. Όλα καθυστέρησαν σημαντικά. Κάθε ημέρα που η διώρυγα έμενε φραγμένη παρέμεναν μπλοκαρισμένα αγαθά αξίας 9,6 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg. 

Από την δεκαετία του 1950 τα κοντέινερ έχουν φέρει επανάσταση στο παγκόσμιο εμπόριο. Έχουν μειώσει δραστικά τον χρόνο που χρειάζεται για να μεταφέρουμε αγαθά από το ένα μέρος στο άλλο. Οι αυξήσεις στο πόσα κοντέινερ μπορεί να μεταφέρει ένα πλοίο έχουν «συρρικνώσει» την υφήλιο. Η δυνατότητα μεταφοράς έχει αυξηθεί 1500% τον τελευταίο μισό αιώνα, έχοντας διπλασιαστεί μόνο την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με την Allianz Global Corporate and Specialty. 

Η άνοδος των κοντέινερσιπ έχει επεκτείνει τη διαθεσιμότητα των καταναλωτικών αγαθών και έχει μειώσει τις τιμές. Αλλά έχει δημιουργήσει και αδυναμίες και το επεισόδιο με τη Διώρυγα του Σουέζ- της οδού από την οποία περνάει περίπου το 1/10 του παγκόσμιου εμπορίου- ήρθε να εντείνει τις πιέσεις που είχε ήδη πυροδοτήσει η πανδημία. 

Εν μέσω lockdown οι πολίτες έχουν παραγγείλει τεράστιες ποσότητες αγαθών από τα εργοστάσια της Ασίας. Η εκρηκτική αύξηση σε αυτές έχει εξαντλήσει τα κοντέινερ στα λιμάνια της Κίνας. Και στα λιμάνια από το Λος Άντζελες έως το Σιάτλ το ξεφόρτωμα των πλοίων έχει επιβραδυνθεί καθώς λιμενεργάτες και οδηγοί φορτηγών έχουν πληγεί από την Covid-19. Οι καθυστερήσεις στο ξεφόρτωμα θα μπορούσε να πυροδοτήσει καθυστερήσεις στις επόμενες παραγγελίες.

Copyright:
2021 The New York Times

Money Review