The New York Times Τετάρτη 7/04/2021, 13:24 STEVEN ERLANGER
NEW YORK TIMES INTERNATIONAL WEEKLY

Το φιάσκο της Ευρώπης στα εμβόλια και τη μάχη κατά της Covid

Dmitry Kostyukov for the New York Times

Ο Alain Walravens, 63 ετών, περιμένει να τον καλέσουν για την πρώτη δόση του εμβολίου κατά της Covid19. Το ίδιο η Marion Pochet, 71 ετών, μία συνταξιούχος μεταφράστρια και ο σύζυγός της Ζαν Μαρκ. Τουλάχιστον, λέει η κ. Pochet, είχαν και οι δύο μολυνθεί από Covid19 οπότε «έχουμε κάποια ανοσία, τουλάχιστον προς το παρόν».

Και οι τρεις τους είναι άκρως επικριτικοί κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία ανέλαβε τις παραγγελίες και τη διανομή των εμβολίων και θεωρείται ευρέως ότι τα έχει πάει χειρότερα από τους βασικούς εταίρους της, τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, πόσο μάλλον το Ισραήλ, οι οποίες έχουν εμβολιάσει πολύ μεγαλύτερο  ποσοστό των πληθυσμών τους από ό,τι η Ευρώπη. 

Έως και την πρώτη εβδομάδα του Απριλίου, περίπου το 11% του πληθυσμού της ένωσης είχε λάβει τουλάχιστον μία δόση του εμβολίου, έναντι 46% στη Βρετανία και 29% στις ΗΠΑ. Καθώς η Ευρώπη παλεύει με νέες αναζωπυρώσεις του ιού, η φήμη της Ε.Ε. και του εκτελεστικού της βραχίονα, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διακυβεύονται. «Αυτό είναι λάθος της Ευρωπαϊκής Ένωσης» λέει ο κ. Walravens, διοργανωτής εκδηλώσεων. 

Επί δεκαετίες η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε προωθήσει εαυτόν όχι μόνο ως αντίδοτο σε έναν άλλο ευρωπαϊκό πόλεμο, αλλά και ως «η Ευρώπη που προστατεύει», υποστηρίζοντας ότι με το συλλογικό της μέγεθος θα προσφέρει καλύτερη, μεγαλύτερης διάρκειας και ευημερίας ζωή σε όλους. Η υπόσχεση αυτή φαίνεται τώρα θολή, καθώς κίνδυνοι υπονομεύουν την αξιοπιστία της απέναντι σε μεγάλες προκλήσεις όπως η κλιματική αλλαγή, η μετανάστευση και η αναδυόμενη Κίνα.  

Οι Βρυξέλλες πάντα υπερηφανεύονταν για τον τεχνοκρατικό τρόπο αντιμετώπισης των ζητημάτων. Αλλά έχασαν τη Βρετανία, την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και ακόμη και πριν από την πανδημία η οικονομία είχε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και συρρικνούμενο μερίδιο στο παγκόσμιο εμπόριο. 

Αν οι Βρυξέλλες δεν ανατρέψουν την κακή εικόνα, η κρίση των εμβολίων μπορεί να πυροδοτήσει νέα αντίσταση των κρατών – μελών στο να δοθούν περισσότερες εξουσίες στην επιτροπή. «Όλο αυτό είναι καταστροφικό για τη φήμη της Ε.Ε.» λέει ο Μark Leonard, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων. «Η Ε.Ε. μπήκε σε μία περιοχή χωρίς εξειδίκευση και ικανότητα και έριξε έναν προβολέα πάνω της» τονίζει και προσθέτει: «Πολλοί που κοιτάζουν τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ» πιστεύουν ότι τα πάμε άσχημα εξαιτίας της ευρωπαϊκής συνεργασίας και ότι αυτό θα έχει αρνητικό αντίκτυπο και σε άλλους τομείς». 

Η πανδημία κατέδειξε τις αδυναμίες μίας γραφειοκρατίας με αδύναμη και διχασμένη ηγεσία. Μία προσπάθεια από την πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία είναι γιατρός, να τονώσει τη δύναμη και το προφίλ της παίρνοντας την ευθύνη της παραγγελίας των εμβολίων από τα κράτη- μέλη έχει αποδειχθεί καταστροφική. Ο Τίμοθι Γκάρτον Ας, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σχολιάζει ότι ενώ η φον ντερ Λάιεν φέρει ευθύνη, «πρόκειται για μία αποτυχία του τρόπου με τον οποίο σκέφτονται και δρουν οι Βρυξέλλες, που είναι πολύ γραφειοκρατικός και φοβάται να κάνει κάτι που θα μπορούσε να προσβάλει ένα κράτος – μέλος». 

Ακόμη και ο Γκι Φέρχοφσταντ, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ένθερμος φεντεραλιστής, έχει χαρακτηρίσει την επίδοση της Κομισίον «φιάσκο». Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι το πραγματικό πρόβλημα της Ευρώπης είναι η βραδύτερη των προσδοκιών διανομή των εμβολίων, που έχει ως αποτέλεσμα το κάθε κράτος να θέλει να κινηθεί μόνο του για περισσότερες δόσεις. Και η απόφαση της κ. φον ντερ Λάιεν να ανοίξει έναν δημόσιο «πόλεμο εμβολίων» με τη Βρετανία και να απειλήσει με απαγόρευση των εξαγωγών απειλεί να υπονομεύσει τη φήμη της Ευρώπης ως υπερμάχου του ανοιχτού εμπορίου. 

Οι Βρυξέλλες δείχνουν με υπερηφάνια το ταμείο ανάκαμψης  του μπλοκ. Αλλά είναι σχετικά μικρό, περίπου 750 δισ. ευρώ και οι Βρυξέλλες πρέπει να εγκρίνουν την κάθε εθνική ατζέντα. Ο κ. Leonard λέει: «Η Ε.Ε. πρέπει να αλλάξει την εικόνα, να κερδίσει το δικαίωμα να δρα σε κρίσιμα ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή και η οικονομική ανάκαμψη, ο ψηφιακός φόρος και η εξωτερική πολιτική- σε όλους τους τομείς δηλαδή που οι πολίτες θέλουν από την Ε.Ε. δράση». 

Η Monika Pronczuk συνέβαλε στο ρεπορτάζ. 

Copyright:
2021 The New York Times

Money Review