ΑΠΟΨΕΙΣ

Παιχνίδι με τη φλόγα

Φωτ. Reuters

Η μετάβαση από τον λιγνίτη στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ήταν κάτι που γνωρίζαμε. Γνωρίζαμε επίσης ότι το φυσικό αέριο θα λειτουργούσε ως γέφυρα από το παλιό στο νέο μοντέλο. Τι πήγε λοιπόν στραβά;

Η Ευρώπη εμφανίζεται απροετοίμαστη. Από τη μία πλευρά οι τιμές άνθρακα αυξάνονται στο πλαίσιο της νέας προτεραιοποίησης στην Ε.Ε., από την άλλη πλευρά τα αποθηκευμένα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα. Γι’ αυτόν τον λόγο – και για άλλους – το κόστος της ενέργειας καλπάζει.

Τροφοδοτεί έτσι τις ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες και στα μεταφορικά, οι οποίες δυσχεραίνουν τα περιθώρια κέρδους και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, συχνά μετακυλίοντας το κόστος στον καταναλωτή. Στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία ήταν ήδη το υψηλότερο στην Ε.Ε.

Ένας μεγαλύτερος όγκος πωλήσεων θα ήταν σε θέση να αντισταθμίσει τις απώλειες. Όμως το πρόβλημα είναι ότι η προσφορά δεν φτάνει για να καλύψει τη ζήτηση, καθώς οι αυξημένες καταναλωτικές ανάγκες μετά την πανδημία και η ενίσχυση της ρευστότητας από τις κεντρικές τράπεζες συνδυάζονται με τις επιπλοκές στις εφοδιαστικές αλυσίδες διαμορφώνοντας ένα ασφυκτικό περιβάλλον.

Παράγοντες της αγοράς συνηγορούν στη διαπίστωση ότι μπαίνει το κάρο μπροστά από το άλογο. Δηλαδή τρέχει η αλλαγή του ενεργειακού μείγματος χωρίς να έχουν μεσολαβήσει οι αναγκαίες επενδύσεις στις υποδομές που θα επιτρέψουν ομαλά αυτήν την εξέλιξη.

Σημείο κομβικής σημασίας συνιστά η δυνατότητα αποθήκευσης ενέργειας με στόχο τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων που θα διατηρήσουν τις τιμές σε λειτουργικά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια της μετάβασης σε ένα μοντέλο αυξημένου ρίσκου· δεδομένης της μεγαλύτερης εξάρτησης της παραγωγής ενέργειας από τις καιρικές συνθήκες – βλ. αιολικά και φωτοβολταϊκά. Σημειωτέον, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι έως το 2030 το 75% των κιλοβατωρών στην Ελλάδα θα παράγεται από ΑΠΕ. 

Στο μεταξύ, η έκρηξη των τιμών του φυσικού αερίου – μετά και τη μείωση των προμηθειών από τη Ρωσία, πιθανώς ως μοχλός πίεσης προς την Ευρώπη – η οποία με τη σειρά της αυξάνει τις χρηματιστηριακές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, αναδεικνύει ως ζήτημα τον βαθμό εξάρτησης της ελληνικής αγοράς από τις χρηματιστηριακές τιμές, στις οποίες κάθε φορά αντανακλώνται ευθέως οι όποιες διακυμάνσεις.

Η ενεργειακή μετάβαση είναι απαραίτητη, αλλά απαιτεί και σχέδιο. Ελλάδα και Ευρώπη δεν έχουν πείσει ακόμη ότι το διαθέτουν, σε ένα παιχνίδι με τη φλόγα· του φυσικού αερίου. Διότι η οικονομία χρειάζεται καύσιμο, το οποίο σήμερα είναι ακριβό και απειλεί το μομέντουμ για την ανάκαμψη. Απειλεί και κάτι ακόμη: το ίδιο το εγχείρημα της βιώσιμης ανάπτυξης με όχημα τις ΑΠΕ, το οποίο πλήττει πριν απ’ όλα επικοινωνιακά, αποσυσπειρώνοντας δυνάμεις.

*Αν μην τι άλλο, ένα από τα θέματα που θα τεθούν επί τάπητος στο 1ο συνέδριο της Καθημερινής, Athens ESG & Climate Crisis Summit, αύριο και μεθαύριο.

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News