The New York Times Τετάρτη 31/03/2021, 13:13 PATRICK KINGSLEY, RONEN BERGMAN, FARNAZ FASSIHI, ERIC SCHMITT
THE NEW YORK TIMES

Ο σκιώδης πόλεμος Ισραήλ – Ιράν στη θάλασσα

Yoruk Isik/REUTERS

Ιερουσαλήμ: Ο ήλιος ανέτειλε στην Μεσόγειο την ώρα που το πλήρωμα ενός ιρανικού φοοτηγού πλοίο άκουγε μία έκρηξη. Το πλοίο Shahr e Kord ήταν περίπου 80 χιλόμετρα έξω από την ακτή του Ισραήυλ και από τη γέφυρά του οι ναύτες έβλεπαν πυκνό καπνό να βγαίνει από τα κοντέινερ που ήταν στο κατάστρωμα. Η κρατικά ελεγχόμενη ιρανική ναυτιλιακή που ελέγχει το πλοίο ανακοίνωσε ότι πήγαινε προς την Ισπανία και χαρακτήρισε την έκρηξη «τρομοκρατική ενέργεια».

Αλλά η επίθεση στο Shahr e Kord τον Μάρτιο ήταν μόνο ένα από τα πρόσφατα επεισόδια στην μακροχρόνια διαμάχη ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν. Ισραηλινός αξιωματούχος είπε ότι η επίθεση ήταν αντίποινα για μία ιρανική επίθεση σε ένα ισραηλινό φορτηγό πλοίο τον Φεβρουάριο. 

Από το 2019 το Ισραήλ επιτίθεται σε ιρανικά πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο και όπλα μέσω της ανατολικής Μεσογείου και της Ερυθράς Θάλασσας, ανοίγοντας ένα θαλάσσιο μέτωπο στον περιφερειακό σκιώδη πόλεμο που στο παρελθόν διαδραματιζόταν σε γη και αέρα. 

Το Ιράν φαίνεται να έχει σιωπηρά απαντήσει με τις δικές του επιθέσεις. Η τελευταία ήρθε στις 25 Μαρτίου, όταν ένα ισραηλινό πλοίο, το Lori, εβλήθη από ιρανικό πύραυλο στην Αραβική Θάλασσα, σύμφωνα με ισραηλινό αξιωματούχο. Δεν υπήρξαν τραυματισμοί ούτε σοβαρές ζημιές.

Η ισραηλινή επιχείρηση, που επιβεβαιώνεται από Αμερικανούς, Ισραηλινούς και Ιρανούς αξιωματούχους, αποτελεί τμήμα της προσπάθειας του Ισραήλ να περιορίσει τη στρατιωτική επιρροή του ιράν στη Μέση Ανατολή και να υπονομεύσει τις ιρανικές προσπάθειες να βρει “παραθυράκια” στις αμερικανικές κυρώσεις στην πετρελαιοβιομηχανία του. Η σύγκρουση περιπλέκει τις προσπάθειες της κυβέρνησης Μπάιντεν να πείσει το Ιράν να επαναφέρει τους περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμά του με αντάλλαγμα τη χαλάρωση των κυρώσεων. 

«Πρόκειται για έναν μεγάλης έκτασης ψυχρό πόλεμο, που κινδυνεύει να μετατραπεί σε θερμό επεισόδιο με το παραμικρό λάθος» σχολιάζει ο Αλί Βάεζ, διευθυντής του International Crisis Group, οργανισμού ερευνών με έδρα τις Βρυξέλλες. Από το 2019 Ισραηλινοί κομάντος έχουν επιτεθεί σε τουλάχιστον 10 πλοία που μεταφέρουν ιρανικό αργό, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και έναν πρώην ανώτερο αξιωματούχο του Ισραήλ. 

Τα περισσότερα πλοία μεταφέρουν καύσιμα από το Ιράν προς τη σύμμαχό του Συρία και δύο μετέφεραν στρατιωτικό εξοπλισμό, σύμφωνα με Αμερκανό αξιωματούχο και δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος και ένας Ισραηλινός αξιωματούχος είπαν ότι το Shahr e Kord μετέφερε στρατιωτικό εξοπλισμό στη Συρία. Η ισραηλινή κυβέρνηση αρνήθηκε να σχολιάσει.

Η έκταση που έχουν τα αντίποινα του Ιράν δεν είναι ξεκάθαρη, αφού οι περισσότερες επιθέσεις γίνονται κρυφά. Το ισραηλινό πλοίο που δέχθηκε τον Φεβρουάριο χτύπημα ήταν το Helios Ray, το οποίο μετέφερε χιλιάδες γερμανικά αυτοκίνητα στην Κίνα. Καθώς το πλοίο έφτανε στα Στενά του Ορμούζ κομάντος τοποθέτησαν δύο μηχανισμούς εκρηκτικών σύμφωνα με πηγές με γνώση της έρευνας. 20 λεπτά αργότερα τα εκρηκτικά άνοιξαν δύο τρύπες. Παρόμοιες επιθέσεις έχουν δεχθεί αρκετά τάνκερ στην Ερυθρά Θάλασσα το περασμένο φθινόπωρο και τον χειμώνα. 

Το Ιράν αρνείται την εμπλοκή του σε αυτές τις επιθέσεις, οι οποίες όπως και οι ισραηλινές δεν φαίνεται να έχουν στόχο να βυθίσουν το πλοίο, αλλά να στείλουν ένα μήνυμα. 

Το Ιράν εξοπλίζει και χρηματοδοτεί ένοπλες ομάδες ανά την περιοχή, κυρίως στη Συρία, το Ιράκ, την Υεμένη, τη Γάζα και τον Λίβανο, όπου στηρίζει τη Χεζμπολάχ. To Ισραήλ προσπαθεί να υπονομεύσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν μέσω εκτελέσεων και σαμποτάζ, ενώ και οι δύο πλευρές κατηγορούνται για κυβερνοεπιθέσεις, συμπεριλαμβανομένης μίας αποτυχημένης προσπάθειας ιρανικής επίθεσης στο σύστημα ύδρευσης του Ισραήλ τον περασμένο Απρίλιο και ενός χτυπήματος (ως αντίποινα) των Ισραηλινών σε μεγάλο ιρανικό λιμάνι. Το αποτέλεσμα είναι ένας ακήρυχτος πόλεμος που καμία πλευρά δεν επιθυμεί να κλιμακώσει. 

«Ούτε το Ισραήλ ούτε το Ιράν θέλουν να αναλάβουν δημοσίως την ευθύνη για τις επιθέσεις, επειδή κάτι τέτοιο θα ήταν πράξη πολέμου» εξηγεί ο Χουσεΐν Νταλίριαν, αναλυτής που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν. «Είμαστε σε πόλεμο, αλλά με τα φώτα σβησμένα». 

Copyright:
2021 The New York Times

Money Review