The New York Times Τετάρτη 21/07/2021, 18:44 SOMINI SENGUPTA
THE NEW YORK TIMES

Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τους πλουσίους

Φωτ. ΝΥΤ

Αυτό το μήνα, ορισμένες από τις πλουσιότερες χώρες της Ευρώπης βρίσκονται σε αναστάτωση, καθώς τα υπερχειλισμένα ποτάμια έσκασαν στη Γερμανία και το Βέλγιο, βυθίζοντας πόλεις, χτυπώντας παρκαρισμένα αυτοκίνητα σε δέντρα και αφήνοντας τους Ευρωπαίους σε σοκ ως προς την ένταση της καταστροφής. Μόνο λίγες μέρες πριν στις βορειοδυτικές ΗΠΑ, μια περιοχή γνωστή για τον δροσερό και ομιχλώδη καιρό της, χιλιάδες πέθαναν από την ζέστη. Στον Καναδά, πυρκαγιές έκαψαν ένα χωριό και το διέγραψαν από τον χάρτη. Η Μόσχα κλονίστηκε από θερμοκρασίες ρεκόρ. Και πυρκαγιές έχουν εξαπλωθεί σε 12 πολιτείες στις δυτικές ΗΠΑ.

Οι καταστροφές υποστηρίζουν δύο βασικά στοιχεία: ο κόσμος δεν είναι ούτε προετοιμασμένος για να επιβραδύνει την κλιματική αλλαγή ούτε για να ζήσει μαζί της. Τα πρόσφατα γεγονότα έχουν καταστρέψει μερικά από τα πλουσιότερα κράτη του κόσμου, η ευημερία των οποίων έχει επιτραπεί λόγω της καύσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου για πάνω από έναν αιώνα –δραστηριότητες οι οποίες διοχέτευσαν τα αέρια του θερμοκηπίου, τα οποία ζεσταίνουν την ατμόσφαιρα.

«Το λέω ως Γερμανός: η ιδέα του ότι μπορεί να πεθάνει κανείς λόγω του καιρού είναι τελείως ξένη», δηλώνει η Φριντερίκε Όττο, η οποία σπουδάζει την σύνδεση μεταξύ ακραίων καιρικών φαινομένων και κλιματικής αλλαγής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. «Δεν υπάρχει καν συνειδητοποίηση ότι η προσαρμογή είναι κάτι που πρέπει να κάνουμε τώρα». 

Οι πλημμύρες στην Ευρώπη έχουν προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 165 ατόμων. Σε όλη την Γερμανία, το Βέλγιο και την Ολλανδία, χιλιάδες έχουν δηλωθεί ως αγνοούμενοι. Ερωτήσεις τώρα εγείρονται σχετικά με το εάν οι αρχές είχαν προειδοποιήσει επαρκώς για τους κινδύνους. Αλλά το μεγαλύτερο ερώτημα είναι το εάν οι αυξανόμενες καταστροφές στον αναπτυγμένο κόσμο θα σχετίζονται με το τι θα κάνουν οι πλουσιότερες χώρες και εταιρείες αναφορικά με την μείωση των εκπομπών τους. Τα ερωτήματα ανακύπτουν πριν από τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την κλιματική αλλαγή των Ηνωμένων Εθνών στην Γλασκόβη τον Νοέμβριο, ένα κρίσιμο γεγονός καθώς τα κράτη προσπαθούν να συμφωνήσουν στρόπους για να μειώσουν τις εκπομπές τους αρκετά ώστε να αποφευχθούν οι σοβαρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. 

Οι καταστροφές λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη έχουν οδηγήσει σε μεγάλες απώλειες σε μεγάλο μέρος του αναπτυσσόμενου κόσμου, καταστρέφοντας καλλιέργειες στο Μπαγκλαντές, ισοπεδώνοντας χωριά στην Ονδούρα και απειλώντας την ύπαρξη μικρών νήσων. Ο τυφώνας Χάιαν κατέστρεψε τις Φιλιππίνες πριν από τις συνομιλίες σχετικά με την κλιματική αλλαγή το 2013, γεγονός το οποίο προέτρεψε τους εκπροσώπους των αναπτυσσόμενων χωρών να πιέσουν για χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση ζημιών που έχουν προκληθεί από την κλιματική αλλαγή, για την οποία δεν ευθύνονται. Αυτή η ιδέα απορρίφθηκε από τις πλουσιότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Ευρώπης. 

«Τα ακραία καιρικά φαινόμενα στις αναπτυσσόμενες χώρες συχνά έχουν πολλά θύματα και προκαλούν μεγάλες καταστροφές –αλλά αυτά τα γεγονότα θεωρούνται ως ευθύνη μας, όχι ως κάτι το οποίο επιδεινώνεται εδώ και περισσότερο από εκατοντάδες χρόνια εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου από τις βιομηχανικές χώρες», δηλώνει η Ούλκα Κέλκαρ, διευθύντρια για την κλιματική αλλαγή στο Ινστιτούτο Διεθνών Πόρων στην Ινδία. Το γεγονός ότι οι καταστροφές επηρεάζουν πλουσιότερες χώρες, είπε, αποδεικνύει ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες που αναζητούν την βοήθεια της παγκόσμιας κοινότητας για να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή «δεν έχουν προσπαθήσει να εξαπατήσουν κανέναν».

Ακόμη και έπειτα από την διαπραγμάτευση της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015 η οποία είχε ως στόχο την αποτροπή των χειρότερων επιπτώσεων της κλιματική αλλαγής, οι παγκόσμιες εκπομπές συνεχίζουν να αυξάνονται. Η Κίνα είναι η χώρα με το υψηλότερο επίπεδο εκπομπών στον κόσμο σήμερα. Οι εκπομπές αυτές έχουν αρχίσει να μειώνονται σταθερά τόσο στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, αλλά όχι με τον ρυθμό που απαιτείται για να περιοριστεί η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας.  

Μια υπενθύμιση των κοινών κινδύνων έρχεται από τον Μοχάμεντ Νασίντ, πρώην πρόεδρο των Μαλδίβων, ένα νησιωτικό έθνος που διατρέχει σοβαρό κίνδυνο από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

«Παρόλο που δεν επηρεάζονται όλοι εξίσου, αυτό το τραγικό γεγονός είναι μια υπενθύμιση ότι, στην περίπτωση της κλιματικής αλλαγής κανείς δεν είναι ασφαλής, είτε ζει σε μικρό νησιωτικό έθνος σαν και το δικό μου, είτε σε αναπτυγμένο έθνος της δυτικής Ευρώπης», ανέφερε ο κ. Νασίντα εκπροσωπώντας μια ομάδα χωρών οι οποίες αυτοαποκαλούνται το Φόρουμ των Ευάλωτων Χωρών (the Climate Vulnerable Forum).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πρόσφατα τον πιο φιλόδοξο χάρτη πορείας για την κλιματική αλλαγή. Πρότεινε νόμους οι οποίοι απαγορεύουν την πώληση αυτοκινήτων που κινούνται με βενζίνη ή πετρέλαιο μέχρι το 2035, απατούν από τις περισσότερες βιομηχανίες να πληρώνουν για τις εκπομπές που παράγουν και επιβάλουν φόρο σε εισαγωγές από χώρες με λιγότερο αυστηρές πολιτικές σχετικά με την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, αυτές είναι προτάσεις οι οποίες εκτιμάται ότι θα συναντήσουν αντιρρήσεις τόσο από την Ευρώπη όσο και από άλλες χώρες οι επιχειρήσεις των οποίων μπορεί να απειληθούν από τον προτεινόμενο φόρο στον άνθρακα. 

Τα μοντέλα της κλιματικής αλλαγής στέλνουν προειδοποιήσεις εδώ και πολύ καιρό για τις επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας. Μια διεξοδική επιστημονική εκτίμηση το 2018 είχε προειδοποιήσει ότι η αποτυχία αποτροπής της αύξησης της θερμοκρασίας παραπάνω από 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τις θερμοκρασίες στην αρχή της βιομηχανικής περιόδου θα μπορούσε να έχει καταστροφικές επιπτώσεις, από πλημμύρες παράκτιων περιοχών μέχρι καταστροφές των καλλιεργειών. Προσέφερε μια πρακτική, αν και όχι με πολλά περιθώρια απόκλισης, μέθοδο διαφυγής από το χάος. Απαίτησε από την παγκόσμια κοινότητα να μειώσει κατά το ήμισυ τις εκπομπές έως το 2030. Από τότε, ωστόσο, οι παγκόσμιες εκπομπές εξακολουθούν να αυξάνονται, τόσο πολύ ώστε η μέση παγκόσμια θερμοκρασία να έχει αυξηθεί περισσότερο από 1 βαθμό Κελσίου από το 1880, περιορίζοντας το περιθώριο να αυξηθεί περισσότερο από το ελάχιστο ορίο του 1,5 βαθμού. 

Καθώς η μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί, έχει ένταθει η συχνότητα και ένταση ακραίων καιρικών φαινομένων. Η Δρ. Όττο και μια ομάδα διεθνών ερευνητών κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο καύσωνας στις βορειοδυτικές ΗΠΑ στα τέλη Ιουνίου δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί χωρίς την υπερθέρμανση του πλανήτη. Και παρόλο που θα χρειαστεί εκτεταμένη επιστημονική ανάλυση για να συνδεθεί η κλιματική αλλαγή με τις πλημμύρες αυτού του μήνα στην Ευρώπη, μια πιο ζεστή ατμόσφαιρα συγκρατεί περισσότερη υγρασία και ήδη προκαλεί περισσότερες βροχοπτώσεις και πολλές καταιγίδες. 

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ακραία καιρικά φαινόμενα θα συνεχίσουν να είναι πιο συχνά και πιο έντονα εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Μια πρόσφατη εφημερίδα προέβλεψε ότι θα υπάρχουν πιο πολλές αργές αλλά εντονότερες καταιγίδες σε όλη την Ευρώπη μέχρι το τέλος αυτού του αιώνα λόγω της κλιματικής αλλαγής. 

«Πρέπει να προσαρμοστούμε στην αλλαγή που προκαλέσαμε στο σύστημα και να αποφύγουμε περαιτέρω αλλαγή με το να μειώσουμε τις εκπομπές μας, και με το να μειώσουμε την επιρροή μας στο κλίμα», είπε ο Ρίτσαρντ Μπέτς, επιστήμονας του κλίματος και καθηγητής του Πανεπιστημίου του Έξετερ. 

O Christopher Flavelle συνείσφερε στη συγγραφή του άρθρου. 

Copyright: 2021 New York Times

Money Review