The New York Times Παρασκευή 22/01/2021, 07:10 LI
 YUAN
THE NEW YORK TIMES

Η κινεζική εκδοχή της ελευθερίας

Greg Baker/AFP - Getty

Η πτήση του Ντάνκαν Κλαρκ είχε μόλις απογειωθεί από το Παρίσι στα τέλη Οκτωβρίου όταν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωνε το δεύτερο πανεθνικό lockdown στη Γαλλία. Η χώρα είχε σχεδόν 50.000 νέα κρούσματα Covid19 ημερησίως. Οι ΗΠΑ είχαν σχεδόν 100.000.

Ανάσα ανακούφισης. Αυτός κατευθυνόταν στην Κίνα. Εκείνη την ημέρα η χώρα είχε καταγράψει μόλις 25 νέα κρούσματα- όλα εκτός από ένα από το εξωτερικό. Ο κ. Κλαρκ, επιχειρηματίας και συγγραφέας, επέστρεφε στην Κίνα έχοντας περάσει εννέα μήνες στις ΗΠΑ και τη Γαλλία- το μεγαλύτερο διάστημα μακριά από τη χώρα από την ώρα που μετακόμισε στο Πεκίνο το 1994. Περνούσε περισσότερο χρόνο εκτός Κίνα τα τελευταία χρόνια για να αποφύγει την ατμοσφαιρική ρύπανση, τη λογοκρισία στο ίντερνετ και ένα ολοένα και πιο καταπιεστικό πολιτικό περιβάλλον. 

Αλλά όταν επέστρεψε τον Οκτώβριο, αισθάνθηκε κάτι νέο: ήταν ασφαλής, με ενέργεια και ελεύθερος. «Η δυνατότητα απλώς να διάγεις μία κανονική ζωή είναι υπέροχη» λέει. 

Αν και πολλές χώρες εξακολουθούν να δοκιμάζονται από την Covid-19, η Κίνα, όπου η πανδημία έχει τις ρίζες της, έχει καταστεί ένα από τα πιο ασφαλή μέρη στον κόσμο. Η χώρα κατέγραψε λιγότερες από 100.000 μολύνσεις στο σύνολο του 2020 και πρόσφατες εμφανίσεις κρουσμάτων σε αρκετές πόλεις και περιοχές αντιμετωπίστηκαν γρήγορα με lockdowns και μαζικά τεστ. 

Η Κίνα σε μεγάλο βαθμό προσεγγίζει αυτό που ήταν «κανονικό» στον προ πανδημίας κόσμο. Τα εστιατόρια είναι γεμάτα. Τα ξενοδοχεία είναι γεμάτα. Μακριές ουρές σχηματίζονται έξω από καταστήματα πολυτελών αγαθών. Αντί για βιντεο- κλήσεις οι άνθρωποι συναντιούνται πρόσωπο με πρόσωπο για να μιλήσουν για δουλειές ή να γιορτάσουν το νέο έτος. Η χώρα είναι η μόνη μεγάλη οικονομία που αναπτύχθηκε την περασμένη χρονιά.

Η πανδημία έχει ανατρέψει πολλές αντιλήψεις συμπεριλαμβανομένης της ιδέας που έχουν οι άνθρωποι για την ελευθερία. οι πολίτες της Κίνας δεν έχουν την ελευθερία του λόγου, θρησκευτική ελευθερία ή ελευθερία από τον φόβο. Αλλά έχουν ελευθερία μετακίνησης και ελευθερία για μία φυσιολογική καθημερινότητα. Σε μία πανδημία πολλοί άνθρωποι ανά τον πλανήτη θα ζήλευαν αυτή την πιο στοιχειώδη μορφή ελευθερίας. 

Η ελευθερία μετακίνησης στην Κίνα έρχεται εις βάρος σχεδόν κάθε άλλου είδους ελευθερίας. Η παρακολούθηση των πολιτών είναι από τις πιο αυστηρές παγκοσμίως. Η χώρα έλαβε ακραία μέτρα κοινωνικού ελέγχου κατά την έναρξη της πανδημίας προκειμένου να κρατήσει τους ανθρώπους σε απόσταση. Ακολούθησε προσεγγίσεις που δεν είναι δυνατές από δημοκρατικές κυβερνήσεις. «Υπάρχουν στην πραγματικότητα πολλές αναλογίες στον τρόπο με τον οποίο η κινεζική κυβέρνηση αντιμετωπίζει τον ιό και το πώς αντιμετωπίζει τα άλλα προβλήματα» λέει ο Χάουαρντ Τσάο, συνταξιούχος δικηγόρος στην Καλιφόρνια που επενδύει σε start ups και στις δύο πλευρές του Ειρηνικού. 

«Είναι ένα είδους προσέγγιση on size fits all: Απλά φροντίστε το πρόβλημα» τονίζει. «Όσον αφορά στον ιό ίσως να μην είναι πολύ κακό πράγμα. Όταν έχουμε να κάνουμε με κάποια συγκεκριμένα προβλήματα, ίσως δεν είναι τόσο καλό». 

Η συνειδητοποίηση αυτή δεν έχει σταματήσει τον κ. Τσάο από το να απολαμβάνει τον χρόνο του στην Κίνα. Από τότε που πέταξε στη Σανγκάη από το Σαν Φρανσίσκο στα μέσα Οκτωβρίου έχει φιλοξενήσει επιχειρηματικά δείπνα με έως και 20 ανθρώπους, έχει πάει σε jazz bar, έχει δει μία ταινία στον κινητογράφο, έχει επισκεφθεί μία αγορά με θαλασσινά και έχει πετάξει έως τη Σένζεν, στη νότια Κίνα για να δει μία νέα start-up αυτοκινήτων χωρίς οδηγό. Ο κ. Τσάο λέει ότι οι άνθρωποι που έχει συναντήσει είναι «αμήχανοι» και «στασισμένοι» που τα κρούσματα στις ΗΠΑ είναι τόσο υψηλά. 

Η κινεζική κυβέρνηση είναι πρόθυμη να βοηθήσει τον κόσμο να ξεχάσει ότι σιώπησε εκείνους που προσπάθησαν να προειδοποιήσουν τον κόσμο τις πρώτες ημέρες της πανδημίας. Αλλά η κινεζική επιτυχία στην συγκράτηση μεγάλων επιδημιών έχει προσδώσει αξία στο κινεζικό μοντέλο- την υπόσχεση του Κομμουνιστικού Κόμματος στον κινεζικό λαό ότι θα προσφέρει ευημερία και σταθερότητα με αντάλλαγμα τον αδιάκοπο έλεγχο της πολιτικής εξουσίας. 

Ο κ. Κλαρκ ίδρυσε μία εταιρεία συμβούλων τεχνολογίας στο Πεκίνο το 1994 και ήταν σύμβουλος στην Alibaba τον κινεζικό κολοσσό ηλεκτρονικού εμπορίου κατά τις πρώτες ημέρες της εταιρείας. Από τη στιγμή που έφυγε από την καραντίνα στα μέσα Νοεμβρίου έχει ταξιδέψει σε τέσσερις πόλεις και έχει παραστεί σε πολλές εκδηλώσεις και συνέδρια, συμπεριλαμβανομένου ενός με περίπου 900 ανθρώπους. «Κανονικά, η Κίνα ήταν μία είδους περιπέπτεια» λέει. «Αλλά αυτό άλλαξε. Κάτι έχει αλλάξει στον κόσμο».