ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

Δημοψήφισμα Brexit: Η μέρα που μίκρυνε η Ευρώπη

AP Photo

Το αποτέλεσμα φάνηκε να ξαφνιάζει ακόμη και εκείνους που επί χρόνια πάλευαν για αυτό. Στο μεγάλο δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου οι Βρετανοί τάχθηκαν σε ποσοστό 51,9% υπέρ του Brexit, προκαλώντας αναταράξεις στις αγορές, στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και στην ίδια τους την πολιτική σκηνή.

To αφήγημα της «ανάκτησης του ελέγχου» και της «εθνικής κυριαρχίας» σε συνδυασμό με τις μνήμες των περασμένων μεγαλείων της αυτοκρατορίας, τα ψεύδη για τις «ορδές μεταναστών» που επρόκειτο να εισβάλουν στη χώρα ή για τα 350 εκατ. στερλίνες που θα κατευθύνονταν εβδομαδιαίως στο εθνικό σύστημα υγείας (NHS), τα στρατηγικά λάθη του Ντέιβιντ Κάμερον, η χλιαρή στάση του Τζέρεμι Κόρμπιν, η στάση των ίδιων των Ευρωπαίων- όλα έπαιξαν τον ρόλο τους.  Επί χρόνια εξάλλου- όπως συνέβαινε και σε άλλες χώρες- η πολιτική ελίτ φρόντιζε να χρεώνει τα στραβά στην Ε.Ε. και να ξεχνάει να μιλήσει για τα οφέλη. Επί χρόνια το Νησί αισθανόταν «ξένο σώμα». Το δημοψήφισμα άλλωστε ήρθε σε μία περίοδο κατά την οποία αλεπάλληλες κρίσεις (χρηματοπιστωτική, κρίση χρέους, προσφυγική) είχαν αναδείξει παραφωνίες, κακοφωνίες και ανισορροπίες της Ένωσης και είχαν δώσει ώθηση στην κριτική για δημοκρατικό έλλειμμα, αλλά και στις φωνές για «επανεθνικοποίηση» πολιτικών.  

Ακόμη και έτσι ο τότε πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον – που άνοιξε την πόρτα με την υπόσχεσή του για το δημοψήφισμα- φαινόταν να πιστεύει ακράδαντα ότι έστω και με μικρή διαφορά θα επικρατούσε το Remain. Όταν η κάλπη ανέτρεψε τα προγνωστικά, παραιτήθηκε για να αναλάβει τα ηνία της χώρας η Τερέζα Μέι. To άρθρο 50 για την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ένωση ενεργοποιήθηκε στις 29 Μαρτίου 2017 και ένα όχι και τόσο ηνωμένο βασίλειο ετοιμαζόταν να εγκαταλείψει την ευρωπαϊκή κοινότητα στις 29 Μαρτίου 2019, ύστερα από διετείς διαπραγματεύσεις που θα καθόριζαν τις μελλοντικές σχέσεις των δύο πλευρών. 

Ακολούθησαν αλεπάλληλες ήττες της Μέι στη Βουλή και τελικά και η δική της παραίτηση, με τον Μπόρις Τζόνσον, τον άνθρωπο που ηγήθηκε της εκστρατείας υπέρ της εξόδου, να ανεβαίνει τελικά στον πρωθυπουργικό θώκο «για να κάνει το Brexit να συμβεί». Χρειάστηκε και αυτός να περιμένει λίγο. Η συμφωνία αποχώρησης επικυρώθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο στις 23 Ιανουαρίου 2020, από την ΕΕ στις 30 Ιανουαρίου και, η χώρα έγινε το πρώτο μέλος που αποχώρησε επισήμως από την ΕΕ το βράδυ της 31ης Ιανουαρίου 2020. 

Με την προ 5 ετών απόφαση των Βρετανών «μίκρυνε» η Ευρώπη. Ξαφνικά η Ε.Ε. των 28 έγινε Ε.Ε. των 27. Ο πληθυσμός της υποχώρησε κατά 13% στα 445.996.515, το μερίδιό της στον παγκόσμιο πληθυσμό από το 7% στο 6% και εκείνο στο παγκόσμιο ΑΕΠ από το 17% στο 14,6%. Η ευρωπαϊκή κοινότητα έχει πλέον μόνο ένα μέλος στο G7 και τρία στο G20. Αλλά είναι ακόμη εδώ. Και η ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν έχει πεθάνει. 

Money Review