GREEN ECONOMY

Οι καυτοί ενεργειακοί φάκελοι στη σημερινή συνάντηση Σκρέκα-Βεστάγκερ

Φωτ. unsplash

Κρίσιμη για την πορεία των (ουκ ολίγων) θεμάτων της ελληνικής ενεργειακής αγοράς που «περνούν» από τις Βρυξέλλες είναι η δια ζώσης συνάντηση που θα έχει σήμερα το απόγευμα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας με την αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αρμόδια για θέματα Ανταγωνισμού Μαργκρέτε Βεστάγκερ, η οποία βρίσκεται στην Αθήνα με την ευκαιρία της συμμετοχής της στο Φόρουμ των Δελφών.  

Η συνάντηση έρχεται δυο μήνες μετά την τηλεδιάσκεψη που είχαν οι κ.κ. Σκρέκας και Βεστάγκερ (8 Μαρτίου) και στο πλαίσιό της θα εξεταστεί η πρόοδος των «φακέλων» που έχει καταθέσει το ΥΠΕΝ για τα σχήματα στήριξης που προωθεί, και τα οποία απαιτούν την έγκριση της DG COMP (καθώς εγείρονται θέματα κρατικών ενισχύσεων) προκειμένου να οριστικοποιηθούν και να «ξεκλειδώσουν» σειρά επενδύσεων που θα επιταχύνουν το «πρασίνισμα» του ενεργειακού μείγματος τη χώρας, σε συνδυασμό με μείωση του ενεργειακού κόστους και τη διασφάλιση της επάρκειας τροφοδοσίας.

Ένα από τα πιο επείγοντα ίσως θέματα είναι η έγκριση του νέου σχήματος των διαγωνιστικών διαδικασιών για ΑΠΕ για την περίοδο 2021-2024, το οποίο έχει κοινοποιηθεί στην Κομισιόν από τα τέλη του 2020. Στις 24 Μάϊου θα διεξαχθεί ο τελευταίος διαγωνισμός υπό το προηγούμενο σχήμα (για συνολική αιολική και φωτοβολταϊκή ισχύ 350 MW) και η ελληνική πλευρά περιμένει το «πράσινο φως» των Βρυξελλών για να προκηρύξει έναν ακόμα διαγωνισμό υπό το νέο καθεστώς έως το τέλος του έτους, όπως σχεδιάζει. Στο «κεφάλαιο» αυτό εντάσσεται και το πλαίσιο τιμολόγησης για τους υβριδικούς σταθμούς (που συνδυάζουν παραγωγή από ΑΠΕ με αποθήκευση) στα νησιά που δεν θα διασυνδεθούν με το Ηπειρωτικό Σύστημα.

Επείγοντα χαρακτήρα -για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας- έχει και ο Μηχανισμός Αποζημίωσης Επάρκειας Ισχύος (CRM) που θα αποζημιώνει τις μονάδες για την ευέλικτη ισχύ που θα μπορούν ανά πάσα στιγμή να προσφέρουν στο σύστημα, η οποία είναι απαραίτητη για να «εξισορροπηθεί» η στοχαστική ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ.

Η θέσπιση του CRM θα  στείλει σήμα για την κατασκευή νέων μονάδων  φυσικού αερίου, που θα μπορούν να λειτουργήσουν ως μονάδες βάσης, στη θέση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ που έπαιζαν μέχρι πρότινος τον ρόλο αυτό και οι οποίες ως γνωστόν βρίσκονται σε τροχιά ταχείας απόσυρσης από το Σύστημα (οι δυο μονάδες της Καρδιάς «έσβησαν» πριν από λίγες ημέρες, παίρνοντας τη σκυτάλη από τον ΑΗΣ Αμυνταίου που έκλεισε το 2020).  Σε τελική φάση κατασκευής βρίσκεται η νέα μονάδα της  Mytilineos, ενώ ώριμα σχέδια κατασκευής νέων σταθμών -χωρίς όμως να έχει ακόμα ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση- έχουν η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ο όμιλος Κοπελούζου και η Elpedison. Σύμφωνα με δηλώσεις του κ. Σκρέκα, ο μηχανισμός πρόκειται να προκοινοποιηθεί στην Κομισιόν τον Ιούνιο.

Η μη είσοδος νέας θερμοηλεκτρικής ισχύος  στο σύστημα δεν επιτρέπει στη ΔΕΗ να αποσύρει ακόμα πιο γρήγορα σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό τις λιγνιτικές της μονάδες, με δεδομένο ότι στα τρέχοντα επίπεδα-ρεκόρ των τιμών των ρύπων (που έχουν ξεπεράσει τα 50 ευρώ/τόνο), η λειτουργία τους είναι έντονα ζημιογόνα για την επιχείρηση. Ως αντίδοτο, το ελληνικό αίτημα για θέσπιση μηχανισμού στρατηγικής εφεδρείας, προβλέπει την αποζημίωση της ΔΕΗ για τη διατήρηση των λιγνιτικών μονάδων σε λειτουργία, οι οποίες θα μπαίνουν στο σύστημα με εντολή του Διαχειριστή, για να καλύψουν κενά στη ζήτηση.  

Επί τάπητος έχει τεθεί παράλληλα και η αποζημίωση της ΔΕΗ για την  πρόωρη απόσυρση των λιγνιτικών της μονάδων. Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες, δεν αποκλείεται η ελληνική πλευρά να επιδιώξει τα τρία αυτά σχήματα να ενσωματωθούν σε έναν ενιαίο μηχανισμό, μέσω του οποίου θα προσεγγίζονται με ενιαίο τρόπο.

Πράσινα PPA και αποθήκευση 

Ψηλά στην ατζέντα του ΥΠΕΝ βρίσκονται άλλα δυο θέματα: Πρώτον, το πλαίσιο κινήτρων για την υλοποίηση μονάδων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (αντλησιοταμιευτικών και μπαταριών), στον απόηχο της χθεσινής εξαγγελίας του κ. Σκρέκα για προκήρυξη του πρώτου διαγωνισμού στο α’ τρίμηνο του 2022, και με δεδομένο τον σχεδιασμό για στήριξη projects αποθήκευσης συνολικής ισχύος 1100 MW με κονδύλι 450 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Και δεύτερον, το σχήμα του ΥΠΕΝ  για την προώθηση των διμερών συμβολαίων αγοραπωλησίας «πράσινης» ενέργειας (PPAs), μεταξύ παραγωγών ΑΠΕ και βιομηχανιών, τα οποία σύμφωνα με το υπουργείο πρόκειται να βελτιώσουν αισθητά την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων και ταυτόχρονα να οδηγήσουν σε σημαντική ελάττωση του ενεργειακού τους κόστους.  Ο κ. Σκρέκας ανέφερε σε πρόσφατο συνέδριο ότι ελπίζει το πρώτο ελληνικό PPA να καλύπτει το 20% της ζήτησης των ενεργοβόρων βιομηχανιών σε ρεύμα.  

Τα δυο ανοιχτά μέτωπα της ΔΕΗ

Τέλος, στο «μενού» της συνάντησης Σκρέκα-Βεστάγκερ θα βρίσκονται και τα δυο ανοιχτά μέτωπα της ΔΕΗ με την DG COMP, το παλιό και το καινούριο. Το παλιό μέτωπο αφορά στον μηχανισμό για την πρόσβαση τρίτων σε λιγνιτική ηλεκτροπαραγωγή της ΔΕΗ, ένας φάκελος που άνοιξε το 2008, όταν τα δεδομένα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ήταν τελείως διαφορετικά. Αν και το πολυζητημένο antitrust case έδειχνε να κλείνει μέσα στο χειμώνα, εντούτοις το market test που διεξήχθη δεν  είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα, με συνέπεια να συνεχίζονται οι συζητήσεις μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και Κομισιόν.  

Επί τάπητος θα τεθεί και ο «Ήφαιστος», όπως είναι η κωδική ονομασία για την πρόσφατη έρευνα που ξεκίνησε η Κομισιόν για την αξιολόγηση πιθανής καταχρηστικής συμπεριφοράς της ΔΕΗ στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού, με αβέβαιη έκβαση και -κατά τα φαινόμενα- μακρύ χρονικό ορίζοντα. 

Money Review