GREEN ECONOMY

Ενεργοποιείται έως τον Σεπτέμβριο το χρηματιστήριο φυσικού αερίου

φωτ. Shutterstock

Μετά την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, «σειρά» για να αρχίσει να λειτουργεί σε χρηματιστηριακή βάση παίρνει η αγορά φυσικού αερίου που θα ενεργοποιηθεί μέσα στο καλοκαίρι του 2021. «Πυρήνας» της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία βάθρου (πλατφόρμας) εμπορίας προϊόντων φυσικού αερίου  την οποία αναπτύσσει το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ).

Σύμφωνα με πληροφορίες, το απαραίτητο ρυθμιστικό πλαίσιο για τη λειτουργία της πλατφόρμας (που αποτελείται από δυο Κανονισμούς και σειρά Αποφάσεων) θα αποσταλεί το αμέσως επόμενο διάστημα στη ΡΑΕ για να προωθηθεί σε δημόσια διαβούλευση, προ της τελικής έγκρισής του. Την ίδια στιγμή, το ΕΧΕ προχωρά την ανάπτυξη των πληροφοριακών συστημάτων με ταχείς ρυθμούς. Για το συγκεκριμένο project καίριος είναι ο ρόλος του Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ), καθώς αφενός θα διαθέτει το Εικονικό Σημείο Συναλλαγών (Virtual Trading Point) επί του οποίου θα διενεργούνται οι συναλλαγές στη βάση της πλατφόρμας που θα λειτουργεί το ΕΧΕ και αφετέρου θα συνεργάζεται μαζί του σε συνεχή βάση. 

Ο σχεδιασμός  προβλέπει ότι αρχικά  θα «ενεργοποιηθεί» η αγορά άμεσης παράδοσης (spot market) που θα επιτρέψει την εμπορία φυσικού αερίου -μέσω  μοντέλου χρηματιστηριακών συναλλαγών-  ανάμεσα σε χρήστες του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου όπως είναι οι προμηθευτές και οι μεγάλοι τελικοί καταναλωτές. Παράλληλα η πλατφόρμα θα αποτελέσει την βάση της διενέργειας όλων των πράξεων της αγοράς εξισορρόπησης. Εκτιμάται ότι οι τιμές  στη spot αγορά θα σηματοδοτούν με πιο αξιόπιστο τρόπο τα επίπεδα προσφοράς και ζήτησης, σε σχέση με τα διμερή συμβόλαια φυσικής παράδοσης φυσικού αερίου, τα οποία και θα συνεχίσουν να υφίστανται.

Η πλατφόρμα θα παρέχει στους συμμετέχοντες της αγοράς αερίου  διαφανή και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση, στη βάση της ισότιμης μεταχείρισης και με διασφάλιση της ανωνυμίας της διαπραγμάτευσής τους τους κατά την σύναψη συναλλαγών. Για το σκοπό αυτό, μάλιστα, το ΕΧΕ θα παρέχει την υπηρεσία του Κεντρικού Αντισυμβαλλομένου Εκκαθάρισης (Central Clearing Counterparty) δημιουργώντας ένα υψηλής αξιοπιστίας  πλαίσιο συναλλαγών.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί κατά τα πρώτα βήματα της αγοράς στην ενίσχυση της ρευστότητας με την ενεργοποίηση του μηχανισμού παρόχου ρευστότητας, η επιτυχία του οποίου προϋποθέτει την  συνεργασία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του ΕΧΕ καθώς και των ίδιων των συμμετεχόντων. Σε δεύτερο χρόνο και αφού ωριμάσουν οι συνθήκες που θα διασφαλίζουν την αποδοτική λειτουργία της, θα ξεκινήσει και η αγορά παραγώγων που θα προσφέρει εργαλεία αντιστάθμισης κινδύνου.

«Η δημιουργία της αγοράς φυσικού αερίου θα αποτελέσει το επιστέγασμα της συνεργασίας του ΕΧΕ, της ΡΑΕ, του ΔΕΣΦΑ, του ΥΠΕΝ αλλά και των ίδιων των συμμετεχόντων», τονίζει στο  «MR»  στέλεχος που εμπλέκεται στο project. Παράλληλα η λειτουργία της νέας χρηματιστηριακής αγοράς αερίου θα σημάνει και την πλήρη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονιστικού πλαισίου, καθώς η Ελλάδα εφαρμόζει προς το παρόν τα «προσωρινά μέτρα» στην αγορά της εξισορρόπησης.  «Τα οφέλη από την αναμενόμενη επίτευξη πιο ανταγωνιστικών τιμών στους καταναλωτές (οικιακούς, επιχειρήσεις, βιομηχανίες»  εκτιμάται ότι θα φανούν σταδιακά».

Σημειώνεται ότι το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (EΣEK) κάνει λόγο για ανάπτυξη χονδρεμπορικής αγοράς αερίου σύμφωνα με τις προβλέψεις του Gas Target Model, προκειμένου η Ελλάδα να καταστεί μεσοπρόθεσμα κόμβος εμπορίας περιφερειακής εμβέλειας (Regional Gas Hub).  Και το πρώτο σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση έρχεται σε μια συγκυρία όπου είτε ξεκίνησαν να λειτουργούν ήδη (αγωγός TAP)  είτε δρομολογούνται (ελληνο-βουλγαρικός αγωγός IGB, υποθαλάσσια αποθήκη φυσικού αερίου Καβάλας, FSRU Αλεξανδρούπολης) υποδομές φυσικού αερίου που ενισχύουν την εν λόγω στρατηγική.

 

Money Review