Business & Finance Τετάρτη 24/11/2021, 07:08
ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ

Ε.Ε.: Επιβλαβώς ελκυστικό το ελληνικό πρόγραμμα non dom

ΥΠΟΙΚ: Άλλες χώρες έχουν πιο ευνοϊκά μέτρα

Φωτ. AP

Επιβλαβή μορφή φορολογικού ανταγωνισμού χαρακτηρίζει το Παρατηρητήριο της Ε.Ε. για τη Φορολογία το ελληνικό πρόγραμμα προσέλκυσης φορολογουμένων με υψηλά εισοδήματα (non-domicile scheme), το οποίο θεσμοθέτησε η ελληνική κυβέρνηση. Η έκθεση προκάλεσε τις αντιδράσεις του οικονομικού επιτελείου, πηγές του οποίου σημειώνουν ότι η φορολογία των φυσικών προσώπων βρίσκεται στην πλήρη αρμοδιότητα των κρατών-μελών. Επισημαίνουν παράλληλα ότι οι διατάξεις ακολουθούν πιστά τα μοντέλα του ΟΟΣΑ.

Ειδικότερα, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής της «Καθημερινής» στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με νέα έκθεση του Παρατηρητηρίου, που δημοσιεύθηκε χθες, τα πιο επιβλαβή ειδικά καθεστώτα φορολόγησης φυσικών προσώπων στην Ε.Ε. είναι το ελληνικό και το ιταλικό νομοθετικό πλαίσιο για τη χορήγηση φορολογικής κατοικίας σε αλλοδαπούς. Έπονται το καθεστώς για άτομα υψηλού εισοδήματος της Κύπρου και τα κίνητρα προσέλκυσης αλλοδαπών συνταξιούχων στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Πορτογαλία. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, περίπου 200.000 άτομα σήμερα επωφελούνται τέτοιων ειδικών καθεστώτων στην Ε.Ε., ενώ το κόστος σε απώλεια φορολογικών εσόδων υπολογίζεται στα 4,5 δισ. ευρώ ετησίως.

Ο βαθμός της βλάβης που προκαλούν τα προνομιακά αυτά καθεστώτα αξιολογείται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια όπως: η διάρκειά τους (όσο μεγαλύτερη, τόσο πιο ελκυστικά γίνονται και τόσο μεγαλύτερη είναι η απώλεια εσόδων), ο βαθμός στον οποίο υπονομεύουν την προοδευτικότητα του συστήματος φορολόγησης εισοδήματος της χώρας, το αν απαιτείται οι ωφελούμενοι να δραστηριοποιούνται οικονομικά στη χώρα της οποίας θα γίνουν φορολογικοί κάτοικοι, και το μέγεθος της φοροαπαλλαγής.

Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα και η Ιταλία παρέχουν φορολογικά προνόμια σε φυσικά πρόσωπα για περισσότερα από οκτώ χρόνια, ενώ «απευθύνονται ευθέως μόνο σε άτομα μεγάλης περιουσίας (high net worth)». Όπως σημειώνουν οι συντάκτες της, καμία από τις δύο χώρες δεν θέτει ως προϋπόθεση για την παροχή των προνομίων την οικονομική δραστηριότητα στην εγχώρια οικονομία, ενώ αμφότερες επιτρέπουν τη μείωση των φορολογικών υποχρεώσεων κατά περισσότερο από 50% για φορολογητέα εισοδήματα άνω των 500.000 ευρώ.

Ιδιαίτερα επιβλαβείς χαρακτηρίζονται οι διατάξεις για τους αλλοδαπούς συνταξιούχους στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Πορτογαλία, γιατί έχουν «μακρά διάρκεια, υψηλό βαθμό απαλλαγής από φόρους, στοχεύουν μόνο άτομα ιδιαίτερα υψηλού εισοδήματος ή/και δεν απαιτούν ο ωφελούμενος να δραστηριοποιείται οικονομικά» στη χώρα που του παρέχει το προνομιακό καθεστώς.

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση «τις τελευταίες δεκαετίες έχει καταγραφεί στην Ε.Ε. μείωση των συντελεστών εταιρικής φορολόγησης και των υψηλότερων συντελεστών φορολόγησης φυσικών προσώπων». Επιπλέον «πιο πρόσφατα έχει ενταθεί ο φορολογικός ανταγωνισμός μέσω ειδικών φορολογικών καθεστώτων» που στοχεύουν στην προσέλκυση επιχειρήσεων και εύπορων ατόμων στις χώρες που τα θεσμοθετούν. Ο αριθμός τέτοιων ειδικών προβλέψεων για τη φορολόγηση φυσικών προσώπων στα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. και στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξήθηκε από πέντε το 1995 σε 26 σήμερα.  

Το φορολογικό εισόδημα ως ποσοστό του ΑΕΠ, σημειώνεται στην έκθεση, δεν έχει μειωθεί την τελευταία 25ετία, παρά τον πολλαπλασιασμό των ειδικών φορολογικών καθεστώτων στην Ε.Ε. (ήταν 40,5% στα 27 κράτη-μέλη το 1995 και είχε αυξηθεί σε 41,4% το 2019).

Η έκθεση αναφέρεται στην «αμφίσημη» στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέναντι στον φορολογικό ανταγωνισμό, που αντανακλάται στον διαχωρισμό μεταξύ «επιβλαβούς» και «μη επιβλαβούς». Η διαχωριστική γραμμή, σημειώνουν οι συντάκτες της έκθεσης, «δεν είναι πάντα εύκολο να οριστεί στην πράξη».

Σημειώνεται πάντως ότι πηγές του υπουργείου Οικονομικών τονίζουν στην «Κ» ότι η Ελλάδα τρέχει ένα απολύτως διαφανές σύστημα, σε διοικητική συνεργασία με τα κράτη – μέλη, και με διεξοδικούς ελέγχους στα αιτήματα μεταφοράς της φορολογικής έδρας.

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News