ΑΓΟΡΕΣ

Σφυροκόπημα για το τουρκικό ενεργητικό – «Πονάει» και η Ευρώπη

AP Photo/Emrah Gurel

Μετά τη λίρα και οι τουρκικές μετοχές δέχονται ανηλεές σφυροκόπημα, στον απόηχο της αιφνίδιας απόφασης του Ταγίπ Ερντογάν να «καρατομήσει» ακόμη έναν κεντρικό τραπεζίτη- τον τρίτο σε διάστημα δύο ετών. Ο τελευταίος έμεινε μόλις 4 μήνες στη θέση του και ενώ με τις αυξήσεις των επιτοκίων είχε πετύχει να οδηγήσει σε ανάκαμψη το τουρκικό νόμισμα θεωρήθηκε από τον Τούρκο πρόεδρο ότι βάζει τρικλοποδιά στα «Erdoganomics». Η αναταραχή στη γειτονική χώρα δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστη τη γηραιά ήπειρο. Μεγάλες τράπεζες Γαλλίας, Ισπανίας, Ολλανδίας έχουν έκθεση στην τουρκική αγορά. Για άλλους, όπως η Ελλάδα, οι παρενέργειες ίσως αποτυπωθούν στον τουρισμό. 

Στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης ο BIST 100 κατέγραφε απώλειες 9,14% στις 10:30 ώρα Ελλάδος. Τρεις ώρες αργότερα, στις 13:30 η εικόνα δεν είχε αλλάξει ιδιαίτερα. Ο δείκτης υποχωρούσε 8,89%. Οι τράπεζες βρίσκονται στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων με τον δείκτη τους να υποχωρεί σχεδόν 10%. Να σημειωθεί ότι λίγο μετά το κουδούνι της έναρξης, εν μέσω ακατάσχετης «αιμορραγίας» η συνεδρίαση διεκόπη το πρωί για περίπου 50 λεπτά. 

Με το άνοιγμα των ασιατικών αγορών είχε βρεθεί η λίρα στο στόχαστρο, κάνοντας βουτιά έως και 15% στα 8,58 ανά δολάριο. Το μεσημέρι οι απώλειες για το τουρκικό νόμισμα είχαν περιοριστεί στο 10% με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στις 7,9541 λίρες ανά δολάριο. Την Παρασκευή η ισοτιμία ήταν στις 7,2185 λίρες ανά δολάριο. 

Οι αναλυτές προειδοποιούσαν από την Κυριακή ότι η Τουρκία θα έρθει αντιμέτωπη με νέα φυγή κεφαλαίων και ενδεχομένως νέα νομισματική κρίση, μετά την απόφαση-σοκ του Ερντογάν. «Αυτή η απόφαση είναι σχεδόν τόσο κακή όσο το Brexit, με την έννοια ότι είναι η χειρότερη απόφαση δημόσιας πολιτικής που μπορώ να θυμηθώ στην ιστορία της χώρας» είχε σχολιάσει χαρακτηριστικά ο Τιμ Ας, στρατηγικός αναλυτής της Bluebay Asset Management. Η Capital Economics από την πλευρά της σημείωνε πως το ζήτημα είναι πολύ μεγαλύτερο από την όποια πτώση της Δευτέρας, καθώς υπάρχει πλέον ένας υπαρκτός κίνδυνος η Τουρκία να οδεύει προς μία κανονική κρίση πληρωμών. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών διευρύνθηκε στο 5% του ΑΕΠ πέρυσι και τα βραχυπρόθεσμα εξωτερικά χρέη διαμορφώνονται περίπου στα 180 δισ. δολάρια (25% του ΑΕΠ). Την ίδια στιγμή, τα αποθεματικά σε ξένο νόμισμα έχουν σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί, καθώς σήμερα δεν ξεπερνούν τα 11 δισ.  δολάρια (1,5% του ΑΕΠ) και είναι πολύ χαμηλότερα σε σχέση με τη στιγμή που ξέσπασε η κρίση του 2018. 

Ο αντίκτυπος στην Ευρώπη 

Η βουτιά στην τουρκική λίρα και τις τουρκικές μετοχές δεν αφήνει ανεπηρέαστα τα μεγάλα χρηματιστήρια της Ευρώπης. Στο επίκεντρο της προσοχής βρίσκνται οι μετοχές των τραπεζών που έχουν έκθεση στην γειτονική χώρα. Μεταξύ αυτών είναι η ισπανική BBVA, η ιταλική UniCredit, η γαλλική BNP Paribas και η ολλανδική ING. Καταγράφουν απώλειες από 1,6% έως 5,2%. Σε κάθε κρίση που ταλανίζει την Τουρκία οι συγκεκριμένες τράπεζες βρίσκονται στο στόχαστρο των επενδυτών. Κατά το παρελθόν έχουν εκφραστεί φόβοι για ευρύτερη διάχυση των τουρκικών αναταράξεων στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, που σταθερά την τελευταία δεκαετία έχουν πληθώρα προκλήσεων να αντιμετωπίσουν. 

Το χρονικό της αποπομπής

Ο Ερντογάν «καρατόμησε» τον Νατσί Αγκμπάλ μόλις τέσσερις μήνες αφότου ανέλαβε τα καθήκοντά του και δύο ημέρες μετά την αύξηση των επιτοκίων κατά 200 μονάδες βάσης, με την οποία ο κεντρικός τραπεζίτης είχε στόχο να βάλει φρένο στον πληθωρισμό (που είναι κοντά στο 16%) και να ενισχύσει τα στηρίγματα στη λίρα. Την περασμένη Πέμπτη στον απόηχο της απόφασης για αύξηση των επιτοκίων η λίρα είχε κάνει άλμα 3%.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του ο Αγκμπάλ αύξησε το βασικό επιτόκιο κατά 875 βάσης στο 19%, στηρίζοντας με αυτόν τον τρόπο την λίρα. Το τουρκικό νόμισμα έχασε όλα τα κέρδη που είχε εξασφαλίσει σε αυτό το τετράμηνο σε λιγότερο από 10 λεπτά από τη στιγμή που άνοιξαν οι αγορές τα ξημερώματα της Δευτέρας.

moneyreview.gr 

 

 

Money Review