Business & Finance Παρασκευή 12/11/2021, 18:42
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

TτΕ: Αιχμές για τις πρακτικές των servicers στη διαχείριση χρεών

«Η ΤτΕ λαμβάνει μεγάλο αριθμό καταγγελιών»

Φωτ. AP

Αιχμές για τις πρακτικές που εφαρμόζουν οι εταιρείες διαχείρισης προς τους οφειλέτες κατά τη ρύθμιση των χρεών τους, άφησε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, καθώς μιλώντας στην ετήσια γενική συνέλευση της Ένωσης Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΕΔΑΔΠ), σημείωσε ότι η ΤτΕ «λαμβάνει ένα μεγάλο αριθμό καταγγελιών από ιδιώτες και επιχειρήσεις αναφορικά με τις πρακτικές που εφαρμόζουν».

Ο κ. Στουρνάρας κάλεσε τις εταιρείες διαχείρισης να τηρούν τον Κώδικα Δεοντολογίας που έχει θεσμοθετήσει η ΤτΕ, επισημαίνοντας ότι «αποτελεί υποχρεωτικό θεσμικό πλαίσιο τόσο για τις τράπεζες όσο και για τους servicers».

«Η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων πρέπει να γίνεται με πλήρη σεβασμό προς το δανειολήπτη και με βάση τις βέλτιστες πρακτικές», υπογράμμισε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία του ρόλου των εταιρειών, οι οποίες έχουν αναλάβει να διαχειριστούν δάνεια ύψους 67 δισ. ευρώ, μέγεθος που φθάνει τα 103 δισ. ευρώ αν συνυπολογιστούν και τα ενήμερα δάνεια που έχουν αναθέσει προς διαχείριση οι τράπεζες.

«Τα θέματα διαφάνειας των διαδικασιών και των όρων των συναλλαγών (conduct of business) είναι μία περιοχή την οποία λαμβάνουμε σοβαρά και αξιολογούμε στο πλαίσιο των εποπτικών μας δραστηριοτήτων», δήλωσε ο διοικητής της ΤτΕ. «Η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων πρέπει να γίνεται με πλήρη σεβασμό προς το δανειολήπτη και με βάση τις βέλτιστες πρακτικές όπως προβλέπονται στο Κώδικα Δεοντολογίας», συμπλήρωσε.

Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε επίσης το γεγονός ότι «έως τώρα, καμία από τις εταιρίες διαχείρισης δεν έχει κάνει αίτημα προκειμένου να λάβει άδεια, που θα επιτρέπει την αναχρηματοδότηση επιχειρήσεων», δυνατότητα που, όπως σημείωσε, προβλέπεται από το νόμο αλλά δεν έχει αξιοποιηθεί από καμία εταιρεία.

Όπως εξήγησε, απευθυνόμενος στους εκπροσώπους των εταιρειών διαχείρισης, «σε αρκετές περιπτώσεις βιώσιμων επιχειρήσεων, η παροχή ρευστότητας στο πλαίσιο αναδιάρθρωσης οφειλών είναι απαραίτητη, και κάλεσε τις εταιρείες να δώσουν λύσεις ρύθμισης οφειλών, αξιοποιώντας εργαλεία, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός.

Το θεσμικό πλαίσιο

Αναφερόμενος στο θεσμικό πλαίσιο για τις εταιρείες που διαχειρίζονται δάνεια, ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι δεν υπάρχουν κοινά Ενωσιακά πρότυπα για τη ρύθμιση των Εταιρειών Διαχείρισης. «Η έλλειψη ειδικού και συνεκτικού ρυθμιστικού και εποπτικού πλαισίου για τους servicers  και τους αγοραστές δανείων είχε ως αποτέλεσμα η δευτερογενής αγορά των ΜΕΔ στην ΈΕ να μη λειτουργεί αποτελεσματικά και ο όγκος των συναλλαγών να παραμένει χαμηλός» και για αυτό θεωρήθηκε αναγκαία η δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημείωσε ο διοικητής της ΤτΕ.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως εξήγησε, ψηφίστηκε στα τέλη Οκτωβρίου 2021 η οδηγία για το ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο των Εταιρειών Διαχείρισης και των αγοραστών πιστώσεων, που τα κράτη μέλη θα κληθούν να ενσωματώσουν στο εθνικό τους πλαίσιο. Συγκεκριμένα, «η χορήγηση άδειας για την άσκηση δραστηριοτήτων διαχείρισης δανείων σε ολόκληρη την Ένωση θα υπόκειται σε ενιαίο και εναρμονισμένο σύνολο προϋποθέσεων, που θα εφαρμόζονται με αναλογικό τρόπο από τις αρμόδιες αρχές. Στο νέο ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο υπάρχουν αντίστοιχες απαιτήσεις αδειoδότησης με το υφιστάμενο ελληνικό πλαίσιο, όπως ισχυρές απαιτήσεις διακυβέρνησης και συστήματος εσωτερικού ελέγχου, απαιτήσεις αξιολόγησης ειδικών συμμετοχών, απαιτήσεις καταλληλότητας ανώτερων διοικητικών στελεχών, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για τη διαχείριση του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Επίσης, μέσω του ενιαίου πλαισίου καθιερώνεται πλέον η διαδικασία μέσω της οποίας οι αδειοδοτημένες στην ΕΕ Εταιρείες Διαχείρισης ασκούν διασυνοριακές δραστηριότητες, με αποτέλεσμα να έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στην Ελλάδα και το αντίστροφο. Μέσω της επικείμενης οδηγίας θα δίνεται δυνατότητα στα κράτη μέλη να ρυθμίζουν τη μεταβίβαση συμβάσεων και των εξυπηρετούμενων δανείων επιβάλλοντας απαιτήσεις ισοδύναμες με τις απαιτήσεις για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και τις συμβάσεις τους».

Η οικονομία ανακάμπτει ταχύτερα

Όσον αφορά την πορεία της ελληνικής οικονομίας, αναγνώρισε ότι «ανακάμπτει πολύ ταχύτερα από ότι αναμενόταν χάρη στην επέκταση του εμβολιαστικού προγράμματος και την σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19». Τα στοιχεία για το ΑΕΠ για τα πρώτα δύο τρίμηνα του έτους καταδεικνύουν ότι τόσο οι καταναλωτές όσο και οι επιχειρήσεις προσαρμόστηκαν στις ιδιάζουσες συνθήκες, πρόσθεσε.

Την ίδια ώρα, επανέλαβε ότι η σημαντική αύξηση του ρυθμού του πληθωρισμού εκτιμάται ότι είναι εν πολλοίς παροδική, με τη μεταβολή του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή να προβλέπεται να παραμείνει σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα για το σύνολο του τρέχοντος έτους στην Ελλάδα. Συνεπώς, τουλάχιστον σε βραχυχρόνιο διάστημα, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται ότι θα παραμείνει σημαντικά χαμηλότερος του στόχου του ευρωσυστήματος, δηλαδή του 2%.

Για το 2021 ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί πάνω από 7%, αρκετά υψηλότερα δηλαδή σε σύγκριση με τις αρχικές εκτιμήσεις. Σε αυτό συνηγορούν το βελτιωμένο οικονομικό κλίμα, η αποδέσμευση της μη ικανοποιηθείσας ζήτησης, η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική αλλά και η ιδιαίτερα ενθαρρυντική πορεία των επενδύσεων και των εξαγωγών.

T. Πανούσης: Παραμένουν σημαντικές προκλήσεις

«Έχουμε κάνει πολλά, αλλά απομένουν πολλά ακόμη να γίνουν από την πλευρά της πολιτείας» ανταπάντησε ο πρόεδρος της ΕΕΔΑΔΠ και πρόεδρος της doValue, Τάσος Πανούσης, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα οι εταιρείες που διαχειρίζονται κόκκινα δάνεια έχουν αναδιαρθρώσει δάνεια ύψους άνω των 4,7 δισ. ευρώ μόνο για το 2020 – 2021, προσφέροντας λύσεις που περιλαμβάνουν στην πλειοψηφία τους και άφεση χρέους.

Ο κ. Πανούσης εντόπισε καθυστερήσεις στη δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων για την πρώτη κατοικία, αλλά και την εκκαθάριση των υποθέσεων του νόμου Κατσέλη και ξεκαθάρισε ότι ο κλάδος δεν θα επιδείξει «συμπάθεια» σε συμπεριφορές στρατηγικών κακοπληρωτών.

Πιο αναλυτικά, σε ό,τι αφορά τα δάνεια που παραμένουν εντός τραπεζικών ισολογισμών, σημείωσε ότι «οι εταιρείες διαχείρισης έχουμε πετύχει ρυθμίσεις σε χιλιάδες περιπτώσεις. Μόνο για τα έτη 2020 – 2021, ρυθμίστηκαν δάνεια ύψους 3,8 δις ευρώ, τα οποία δεν έχουν μεταβιβαστεί σε τρίτους επενδυτές και συνεχίζουν να ανήκουν σε πιστωτικά ιδρύματα. Τα συγκεκριμένα δάνεια αναταξινομήθηκαν ως εξυπηρετούμενα και επανήλθαν στα υγιή τραπεζικά χαρτοφυλάκια των πιστωτικών ιδρυμάτων – και σε αυτή την περίπτωση με πολλαπλά οφέλη τόσο για τους δανειολήπτες, όσο και για τις ίδιες τις τράπεζες».

Καθημερινά, συνέχισε στο ίδιο πλαίσιο, «προσφέρουμε ευέλικτες και ουσιαστικές λύσεις συμβατές με τις οικονομικές τους δυνατότητες σε όλους τους δανειολήπτες που συνεργάζονται μαζί μας. Θέλω να είμαι ειλικρινής. Δεν έχουμε συμπάθεια ή κατανόηση για εκείνους που μπορούν αλλά δεν θέλουν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους και προσπαθούν να φορτώσουν τα βάρη σε άλλους και τελικά στο κοινωνικό σύνολο και την οικονομία. Ο στρατηγικός κακοπληρωτής επιδεικνύει αντικοινωνική συμπεριφορά».

Προς επίρρωση των παραπάνω, έσπευσε να υπενθυμίσει τη συμβολή της Ένωσης στην αντιμετώπιση των κρίσιμων ζητημάτων στα «κόκκινα δάνεια»:

  • Συμμετείχαμε στη ριζική αναμόρφωση της πτωχευτικής νομοθεσίας με την παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης και τεχνογνωσίας, διαμορφώνοντας ένα σύγχρονο και συνεκτικό νομοθετικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της αφερεγγυότητας ιδιωτών και επιχειρήσεων.
  • Αντιμετωπίσαμε με επιτυχία τις συνέπειες της πανδημίας του Covid-19, μέσα από στοχευμένες πρωτοβουλίες για τη στήριξη των δανειοληπτών, αλλά και την υποβολή στοχευμένων προτάσεων για την αποκατάσταση της κανονικότητας στις διαδικασίες είσπραξης απαιτήσεων και την προστασία της κουλτούρας πληρωμών. Αναφέρω ενδεικτικά ότι από την έναρξη της πανδημίας προχωρήσαμε σε αναστολές πληρωμών για λογαριασμό τραπεζικών ιδρυμάτων (πελατών μας) ύψους 15 δις ευρώ σε  νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Συμβάλαμε στο μέτρο των δυνάμεών μας στην επιτυχία των κρατικών προγραμμάτων υποστήριξης των δανειοληπτών που επλήγησαν από την πανδημία, εντάσσοντας στο πρόγραμμα Γέφυρα Ι δάνεια ύψους άνω των 3,5 δις ευρώ και στο πρόγραμμα Γέφυρα ΙΙ δάνεια ύψους άνω των 1,5 δις ευρώ.
  • Συμμετείχαμε στη διαμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου για το πρόγραμμα παροχής εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου στις τιτλοποιήσεις των πιστωτικών ιδρυμάτων με το πρόγραμμα ΗΡΑΚΛΗΣ 2. Η αποτελεσματικότητα των Εταιρειών Διαχείρισης Δανείων αποτελεί και τη σημαντικότερη δικλείδα ασφαλείας για τον Έλληνα φορολογούμενο, στο μέτρο που το Ελληνικό Δημόσιο έχει παράσχει την εγγύησή του για τις ομολογίες υψηλής διαβάθμισης των τιτλοποιήσεων τραπεζικών χαρτοφυλακίων.
  • Συμβάλαμε στον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας που συνδέεται με την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης ακινήτων, συμβάλλοντας στην υιοθέτηση κρίσιμων παρεμβάσεων όπως ενδεικτικά η δυνατότητα τακτοποίησης πολεοδομικών αυθαιρεσιών σε ακίνητα που αποκτώνται σε πλειστηριασμούς.
  • Υποστηρίξαμε νομοθετικές αλλαγές καίριας σημασίας που επηρεάζουν τη λειτουργία του Κλάδου, όπως ενδεικτικά: την πρόσφατη αναμόρφωση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, την εισαγωγή της δυνατότητας των Εταιρειών Διαχείρισης να ενεργούν ως εκπρόσωποι σε ομολογιακά δάνεια μέσα από την πρόσφατη αλλαγή στο Νόμο περί Ανωνύμων Εταιρειών και τον πρόσφατο εκσυγχρονισμό του Κώδικα Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδας για την αντιμετώπιση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.

«Η συνολική εικόνα είναι θετική, αλλά παραμένουν σημαντικές προκλήσεις» επεσήμανε, παραθέτοντας τέσσερις συγκεκριμένες ενέργειες:

  • Πρώτη, το περιβάλλον της πανδημίας οδήγησε σε επιβράδυνση των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης. Αυτό ήταν εύλογο στις συνθήκες που επικρατούσαν, αλλά επηρέασε αρνητικά τη συνολική συμπεριφορά των δανειοληπτών, καθώς ορισμένοι αισθάνθηκαν ότι δεν υπάρχει πιεστική ανάγκη εξυπηρέτησης υποχρεώσεων. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε υποτροπή στην αρνητική κουλτούρα πληρωμών του παρελθόντος. Η αναγκαστική εκτέλεση, όπως έχω πει επανειλημμένα, είναι η ύστατη επιλογή μας αλλά η απουσία της επηρεάζει αρνητικά και φέρνει στην επιφάνεια τον ηθικό κίνδυνο.
  • Δεύτερη, η σύσταση του Φορέα Απόκτησης & Επαναμίσθωσης ακινήτων που προβλέπει  το νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας έχει μετατεθεί χρονικά, αλλά αναμένεται οι διαδικασίες να ολοκληρωθούν μέσα στο επόμενο έτος. Η λειτουργία του Φορέα είναι κομβική στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή  του νέου Πτωχευτικού Κώδικα.
  • Τρίτη, τα αποτελέσματα στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών μέχρι σήμερα  υστερούν έναντι των προσδοκιών. Έχουμε πάνω από 39.000 αιτήσεις κατ’αρχήν, αλλά ο αριθμός εκείνων που ολοκληρώθηκαν είναι ακόμη πολύ μικρός, λόγω του ότι πρόκειται για σύνθετη διαδικασία, στην οποία εμπλέκονται πολλοί παράγοντες μέχρι να συμπληρωθούν τα στοιχεία στην πλατφόρμα και να προταθεί η λύση που προκύπτει αλγοριθμικά στον δανειολήπτη. Ωστόσο αυτή η στάση αναμονής δεν αποτελεί παράδοξο. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η νέα διαδικασία εξωδικαστικού μηχανισμού τώρα κάνει τα πρώτα της βήματα. Πιστεύω πως καθώς η αγορά θα πληροφορείται τις λύσεις που δόθηκαν, τα σχετικά αιτήματα θα αυξηθούν. Ένας σημαντικός αριθμός δανειοληπτών, αρκετές χιλιάδες, έχουν μπει στην πλατφόρμα αλλά δεν έχουν συμπληρώσει τα απαραίτητα στοιχεία ώστε η αίτησή τους να προχωρήσει στα επόμενα στάδια. Έχουμε την εικόνα ότι πολλοί από τους δανειολήπτες (Ιδιώτες & Επιχειρήσεις) την έχουν αναθέσει στους νομικούς και φορολογικούς ή οικονομικούς τους συμβούλους. Όπως και στο παρελθόν, είμαι βέβαιος ότι ο νομικός κόσμος, οι φοροτεχνικοί και οι λογιστές θα συμβάλουν από την πλευρά τους στην επιτάχυνση και γρήγορη ολοκλήρωση των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί, αλλά και εκείνων που θα υποβληθούν στο μέλλον.
  • Τέλος, υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις στην εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων του Νόμου Κατσέλη που αρχικά είχε προβλεφθεί για το 1ο τρίμηνο του 2022. Θα πρέπει να υπάρξει ένα σχέδιο επιτάχυνσης της εκδίκασης των πάνω από 40.000 υποθέσεων οι οποίες ακόμη εκκρεμούν.

Διαβάστε επίσης: 

Eurobank: Τραπεζική Phygital και rebranding των καταστημάτων

Τράπεζες: Δάνεια ύψους 32 δισ. ευρώ έχουν ρυθμιστεί – Παραδείγματα

Πειραιώς: Οριστικές συμφωνίες πώλησης για το χαρτοφυλάκιο Sunrise II

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News