ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Επικουρική ασφάλιση: Θα βάλει φρένο στον δημογραφικό κίνδυνο;

SOOC/ Konstantinos Tsakalidis

Το νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης θα είναι πραγματικότητα για τους τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας από 1/1/2022 που σήμερα έχουν υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης και προαιρετικά τους εργαζόμενους έως 35 ετών. Μέχρι τώρα το ασφαλιστικό σύστημα είναι διανεμητικό. Τα διανεμητικά συστήματα είναι εκτεθειμένα  στο δημογραφικό κίνδυνο,  λειτουργούν σωστά όταν υπάρχουν πολλοί ασφαλισμένοι και λίγοι συνταξιούχοι αλλά γίνονται προβληματικά όταν οι συνταξιούχοι είναι πολλοί και οι ασφαλισμένοι λίγοι. 

Με την νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση στο  νέο σύστημα, η σύνταξη θα αποτελείται από τρία μέρη: την εθνική σύνταξη που πληρώνεται από τον προϋπολογισμό και υπόκειται στο «δημοσιονομικό κίνδυνο», την ανταποδοτική σύνταξη που πληρώνεται από τις εισφορές των εργαζομένων και υπόκειται στο «δημογραφικό κίνδυνο» και την επικουρική σύνταξη που πληρώνεται από τις εισφορές του ίδιου του συνταξιούχου και τις αποδόσεις των επενδύσεών του και υπόκειται στον «κίνδυνο αγορών». 

 

Λίγοι ασφαλισμένοι, πολλοί συνταξιούχοι 

Με την νέα μεταρρύθμιση αναμένεται να μπει φρένο στην υπερβολική έκθεση του συστήματος στον δημογραφικό κίνδυνο. Σήμερα  η σχέση απασχολούμενων συνταξιούχων δείχνει ότι σε κάθε συνταξιούχο αντιστοιχούν 1,5 εργαζόμενοι, ενώ πριν δεκαπέντε χρόνια η σχέση αυτή ήταν κοντά στο ένας συνταξιούχος προς δύο εργαζόμενοι.

Συγκλονιστικό είναι το στοιχείο της Εurostat που κατήρτισε χάρτη ανά χώρα και ανά Περιφέρεια  με τον βαθμό εξάρτησης ηλικιωμένων από τους νεότερους. Η περιοχή με την χειρότερη αναλογία ενεργού πληθυσμού (20 – 64 ετών) με τους τους άνω των 65 ετών είναι η Ευρυτανία με 78,3%. Δηλαδή αντιστοιχεί ένας συνταξιούχος προς λιγότερο από 1 εργαζόμενο.

 

Η συνδρομή του ασφαλιστικού συστήματος στην ανάπτυξη

Η μεταρρύθμιση  του ασφαλιστικού μπορεί να συνεισφέρει στην αναπτυξιακή διαδικασία της χώρας, καθώς σημαντικό μέρος των εισφορών θα επενδύονται στην ελληνική οικονομία. Οι εισφορές των ασφαλισμένων θα επενδύονται τόσο στην Ελλάδα ώστε και στο εξωτερικό, ώστε να επιτυγχάνεται διασπορά του επενδυτικού κινδύνου. Το μέρος των εισφορών  που θα τοποθετηθεί σε ελληνικές επενδύσεις, μπορεί να οδηγήσει στην επιτάχυνση του ρυθμού μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να οδηγήσει σε  περισσότερες θέσεις εργασίας, υψηλότερη παραγωγικότητα, υψηλότερους μισθούς και, τελικά, υψηλότερα φορολογικά έσοδα και εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. 

 

Πώς ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος αγορών 

Σύμφωνα με τη νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση  για τους νέους ασφαλισμένους, υπάρχει η εγγύηση του Δημοσίου περί μη αρνητικής απόδοσης. Πιο συγκεκριμένα, προβλέπεται  ότι κανείς δεν θα πάρει επικουρική σύνταξη χαμηλότερη από αυτή που αντιστοιχεί στις εισφορές που κατέβαλε συν τον πληθωρισμό, ακόμα και στην μάλλον απίθανη περίπτωση που οι επενδύσεις στις διεθνείς αγορές δεν πάνε καλά. Από τις μελέτες που εκπονηθήκαν για την ασφαλιστκή μεταρρύθμιση ,σύμφωνα και με τις προβολές που έχουν πραγματοποιηθεί προέκυψε ότι το νέο σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά υψηλότερες επικουρικές συντάξεις.

Για παράδειγμα, η μηνιαία επικουρική σύνταξη εργαζόμενου που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό (650 ευρώ) και διαθέτει 40 χρόνια ασφάλισης διαμορφώνεται με το υφιστάμενο σύστημα στα 153 ευρώ. Με το νέο κεφαλαιοποητικό σύστημα η σύνταξη μπορεί να ανέλθει στα 219 ευρώ, να αυξηθεί δηλαδή κατά 43%, εάν επιτευχθούν αποδόσεις ίσως με τον μέσο όρο των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ. 

 

 

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News