ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Τελευταίο παράθυρο ευκαιρίας για τα μορατόρια δανείων

φωτ. EPA

Αντίστροφη μέτρηση για νέα μορατόρια δανείων συνιστά η 31η Μαρτίου που έχει οριστεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (European Banking Authority) ως η καταληκτική ημερομηνία με βάση την οποία, οι τράπεζες μπορούν να εντάξουν δάνεια σε καθεστώς αναστολής πληρωμής δόσεων. Πρόκειται για το τελευταίο παράθυρο ευκαιρίας που έχει δοθεί από τις ευρωπαϊκές αρχές με την αυστηρή προϋπόθεση ότι η συνολική διάρκεια της αναστολής πληρωμών δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 9 μήνες.  

Τα μορατόριουμ στις πληρωμές λόγω covid ξεκίνησαν τον περασμένο Απρίλιο και ανάλογα με το πότε ένα δάνειο μπήκε σε αναστολή μετρά και ο χρόνος για το 9μηνο. Έτσι εάν μια επιχείρηση πήρε αναστολή τον περασμένο Απρίλιο, η περίοδος χάριτος έληξε τον Δεκέμβριο, ενώ εάν πήρε αναστολή τον Ιούνιο, η περίοδος χάριτος που έχει για την πληρωμή των υποχρεώσεών της λήγει το Μάρτιο του 2021. 

Μετά το δεύτερο κύμα της πανδημίας το φθινόπωρο η ΕΒΑ επέκτεινε τη δυνατότητα ένταξης νέων δανείων σε αναστολή έως τα τέλη Μαρτίου και έτσι για μια επιχείρηση που πήρε αναστολή στο τέλος Σεπτεμβρίου, η περίοδος χάριτος που έχει εξασφαλίσει λήγει τον Ιούνιο του 2021. Σημειώνεται ότι ειδικά για τα νοικοκυριά το μέτρο προέβλεπε πλήρη αναστολή της δόσης του δανείου τους, ενώ οι επιχειρήσεις μπορούσαν να πληρώνουν μόνο τόκους και όχι κεφάλαιο.

Με δεδομένο ότι οι ελληνικές τράπεζες αντέδρασαν άμεσα, εφαρμόζοντας εκτεταμένες αναστολές σε όσες επιχειρήσεις και νοικοκυριά επηρεάστηκαν από την πανδημία, οι νέες εισροές δανείων σε μορατόριουμ, μετά το Δεκέμβριο είναι πλέον περιορισμένες. Σύμφωνα με στοιχεία της BofA οι ελληνικές τράπεζες έχουν θέσει το 16% των δανείων του εξυπηρετούμενου χαρτοφυλακίου τους σε καθεστώς αναστολής, ενώ στο 7% ανέρχονται οι αναστολές στο μη εξυπηρετούμενο χαρτοφυλάκιο, στοιχείο που σύμφωνα με την BofA, μπορεί να «ξεκλειδώσει» κόκκινα δάνεια που μπορούν να ρυθμιστούν και να καταστούν έτσι, εξυπηρετούμενα.

Με βάση τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος τα μορατόρια δανείων που έχουν εφαρμοστεί έως τα τέλη του 2020 από τις τράπεζες ανέρχονται σε 18,4 δισ. ευρώ, ενώ τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών ανεβάζουν τα δάνεια υπό αναστολή σε 405.473 και την αξία αυτών των δανείων σε 28, 4 δισ. ευρώ. Η διαφορά οφείλεται στο γεγονός ότι τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών περιλαμβάνουν και τα μορατόριουμ που έχουν εφαρμόσει οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων για λογαριασμό των funds που έχουν αγοράσει δάνεια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία τα μορατόριουμ δανείων αφορούν στο 38% του στεγαστικού χαρτοφυλακίου των τραπεζών, το 12% αφορούν σε δάνεια καταναλωτικής πίστης, το 32,1% σε δάνεια μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενώ στο 17,7% ανέρχονται τα επιχειρηματικά δάνεια μεγάλων επιχειρήσεων που έχουν μπει σε καθεστώς αναστολής. Οι ελληνικές τράπεζες όπως παρατηρεί η BofA εκτιμούν ότι, ένα ποσοστό της τάξης του 18% από τα δάνεια που έχουν μπει σε μορατόριουμ θα αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο της αθέτησης σε βάθος χρόνου, ποσοστό που μειώνεται στο 10,6% σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.  

Συνολικά οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ανεβάζουν το ύψος των νέων κόκκινων δανείων που θα αφήσει πίσω της η κρίσης στα 7 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 5 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι θα είναι στην Ελλάδα. Η εκτίμηση αυτή είναι σαφώς μετριοπαθέστερη από την πρόβλεψη της ΤτΕ που κάνει λόγο για 8 – 10 δισ. ευρώ νέων κόκκινων δανείων, αλλά σε κάθε περίπτωση θα υποχρεώσει τις ελληνικές τράπεζες σε πρόσθετες προβλέψεις για να αντιμετωπίσουν τον πιστωτικό κίνδυνο που προκαλεί η οικονομική κρίση λόγω covid. 

Αν και το σενάριο της BofA για τις νέες εισροές κόκκινων δανείων συγκλίνει με την πρόβλεψη της ΤτΕ, όπως παρατηρεί, οι καθαρές εισροές θα διαμορφωθούν εντέλει κοντά στα 5,5 δισ. ευρώ, καθώς οι τράπεζες θα συνεχίσουν την πολιτική των πωλήσεων και των τιτλοποιήσεων χαρτοφυλακίων, περιορίζοντας τελικώς το συνολικό απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs). Σε κάθε περίπτωση τα δάνεια που είναι σε μορατόριουμ έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα αθέτησης και η πιθανότητα αθέτησης διαμορφώνεται κοντά στο  6,6% σε ετήσια βάση. Αυτό είναι υψηλότερο από την εκτίμηση που έχουν υιοθετήσει οι τράπεζες με βάση τα στοιχεία του γ’ τριμήνου του 2020 για ετήσια αθέτηση στο 2,9% στην Ελλάδα, σημειώνει η BofA.

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News