BUSINESS & FINANCE

Επανέρχεται η απειλή της κρατικοποίησης ενόψει του Ηρακλή ΙΙ

AP Photo/Petros Giannakouris

Τον γόρδιο δεσμό της αποφυγής κρατικοποίησης των τραπεζών λόγω των ζημιών που θα γράψουν από τις νέες τιτλοποιήσεις του Ηρακλή II, επιδιώκει να λύσει η κυβέρνηση. Η λύση που συζητείται με τον SSM προβλέπει την πρόσθετη ζημιά που θα γράψουν οι τράπεζες λόγω των νέων τιτλοποιήσεων, να την μεταφέρουν απευθείας στις εταιρείες Συμμετοχών (holding company), που έχουν δημιουργήσει. 

Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να αποφευχθεί για δεύτερη φορά η ενεργοποίηση της νομοθεσίας για την αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση (νόμος 4465/2017), που προβλέπει ότι σε περίπτωση που μια τράπεζα πραγματοποιήσει ζημιές σε μία οικονομική χρήση, οφείλει να προχωρήσει σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου υπέρ του Δημοσίου. Η αύξηση αντιστοιχεί στο ποσοστό συμμετοχής της αναβαλλόμενης φορολογικής απαίτησης και στην περίπτωση αυτή το Δημόσιο λαμβάνει αποζημίωση υπό τη μορφή νέων μετοχών, αυξάνοντας με αυτό τον τρόπο και σε βάρος των ιδιωτών μετόχων, το ποσοστό συμμετοχής του σε μια τράπεζα.

Προκειμένου να αποφευχθεί η ενεργοποίηση αυτής της ρήτρας, οι τράπεζες στο πλαίσιο του Ηρακλή Ι, δημιούργησαν εταιρείες Συμμετοχών στις οποίες μετέφεραν τη ζημιά από την τιτλοποίηση και έτσι απετράπη ο κίνδυνος κρατικοποίησής τους. Οι ζημιές που προέκυψαν από τις τιτλοποιήσεις ύψους 33 δισ. ευρώ στον πλαίσιο του Ηρακλή Ι, επιβαρύνουν έτσι την «παλιά» τράπεζα που μετατράπηκε σε εταιρεία συμμετοχών (holding company). Πρόκειται για το γνωστό μοντέλο hive down με βάση το οποίο η τραπεζική δραστηριότητα αποσχίζεται και έτσι η νέα Τράπεζα που δημιουργείται είναι απαλλαγμένη από τη ζημιά της τιτλοποίησης, η οποία έχει περάσει στην holding εταιρεία. Μέχρι στιγμής τρεις τράπεζες – η Alpha Bank, η Eurobank και η τράπεζα Πειραιώς – έχουν υιοθετήσει το μοντέλο hive down και έχουν δημιουργήσει εταιρίες Συμμετοχών. Η Εθνική που επίσης προγραμματίζει τιτλοποίηση στο πλαίσιο του Ηρακλή Ι έχει ανακοινώσει ότι θα απορροφήσει τη ζημιά από το κεφαλαιακό απόθεμα που έχει δημιουργήσει χωρίς να χρειαστεί να προχωρήσει σε διάσπαση της τραπεζικής δραστηριότητας. 

Η απειλή της κρατικοποίησης επανέρχεται ενόψει του Ηρακλή ΙΙ που θα ενεργοποιηθεί για άλλους 18 μήνες και θα προβλέπει τιτλοποιήσεις ύψους 30 – 35 δισ. ευρώ προκειμένου οι τράπεζες να εξυγιάνουν τους ισολογισμούς τους. Με δεδομένο ότι το μοντέλο hive down αποτελεί μια δυνατότητα που εφαρμόστηκε για μία φορά, η κυβέρνηση αναζητά λύσεις για να παρακάμψει τον κίνδυνο της κρατικοποίησης και η πρόταση που έχει αποστείλει προς συζήτηση στον SSM, προβλέπει η ζημιά της τιτλοποίησης να περάσει στις εταιρείες Συμμετοχών που έχουν δημιουργηθεί. 

Για να γίνει αυτό στις εταιρείες holding company θα μεταφερθεί το προς τιτλοποίηση χαρτοφυλάκιο και αυτές θα αναλάβουν την ολοκλήρωση της τιτλοποίησης, αναλαμβάνοντας τη ζημιά που θα προκύψει και απαλλάσσοντας την τράπεζα από τον κίνδυνο της κρατικοποίησης.

Money Review